بىادبى برخى علماى يهود
لغت و اعراب :
سين در سنكتب براى تأكيد است . حريق صفت مشبهه ، و اضافهء عذاب به آن اضافهء بيانيه است .
قتلهم عطف است به موصول ما قالوا .
تفسير :
« لَقَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ فَقِيرٌ وَ نَحْنُ أَغْنِيَآءُ »
مفسران نقل كردهاند كه چون برخى از علماى يهود آيهء « مَن ذَا الَّذِى يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً » [ بقره ، 245 ] و آيهء « مَن جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا » [ انعام ، 160 ] را شنيدند ، گفتند : وامخواهى خدايا در مقابل وام ده برابر پرداختن ، كاشف از فقر و نياز خدا و غنا و بىنيازى ماست و علاوه آن كه مىبينيم اكثريت پيامبران او و پيروان آنها در فقر و فلاكتاند . خدا در اين باره مىفرمايد : حقيقت اين است كه خداوند ، گفتار كسانى را كه گفتند : به يقين خداوند فقير و نيازمند است و ما اغنيا و بىنياز ، شنيد .
« سَنَكْتُبُ مَا قَالُوا »
يعنى : ما حتماً آنچه را كه گفتند مىنگاريم .
كلمهء « سنكتب » در اينجا ممحّض در آينده نيست ، زيرا نوشتن در نامهء عملشان پيش از نزول اين آيه و نوشتن در لوح محفوظ پيش از خلقت خود آنها بوده ، پس مراد تأكيد بر اهميت مطلب ، و كلمهء « سنكتب » كنايه از لنيفوتَنا كتابتُه است ، يعنى از اين سخن صرفنظر نمىكنيم و به تدوين آن به وسيلهء فرشتگان اهميت مىدهيم ، زيرا اين كلام آنها يا سخريّه و استهزا است و يا اعتقاد به عجز و عدم قدرت و عدم تسلّط خدا بر جهان و جهانيان ؛ و هر دو كفرآور است .
« وَ قَتْلَهُمُ الْأَنْبِيَآءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَ نَقُولُ ذُوقُوا عَذَابَ الْحَرِيقِ »
يعنى : و نيز كشتنشان انبياى الهى را به ناحق ، خواهيم نوشت - اهتمام به امر عظيم قتل پيامبران و رسولان الهى مانند زكريا و يحيى و عدهء بسيارى ديگر ، از ما فوت نخواهد شد - و چون روز