منافقان را كه روحشان پليد و خبيث است از مؤمنان واقعى كه روحشان پاكيزه است جدا سازد .
« وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ »
غيب دانى پيامبران
اين جمله رفع اشكال متوهَّم و اشاره به كيفيت جداسازى ميان خبيث و طيّب است .
يعنى : خيال نشود راه تميز ، اعطاى علم غيب است ، زيرا خدا چنين نبوده و او را نسزد كه شما را بر غيب مطّلع سازد تا از بواطن اشخاص آگاه گرديد و صفات روحى آنها را به ديدهء دل ببينيد ، زيرا دادن چنين توانى به بشر نسبت به حال يكديگر در خور حال مجتمع او و موافق حكمت و مصلحت نظام خلقت نيست و قهراً مستلزم هرج و مرج در زندگى اوست ، بلكه راه تميز ، همان است كه همواره سنّت جاريهء حق بر آن بوده كه آزمايشهايى از قبيل جنگهاى سخت ، تقسيم غنائم و ساير حوادث را كه روشن كنندهء باطن افراد مجتمع است پيش آورد .
« وَلكِنَّ اللَّهَ يَجْتَبِى مِن رُسُلِهِ مَن يَشَآءُ »
يعنى : و ليكن اگر خداوند بخواهد براى تميز مذكور راهى غير از جريان سنّت اختيار نمايد ، از فرستادگان خود هر كه را بخواهد براى اين امر انتخاب مىكند ، يعنى مقام نبوت مىدهد و از علوم مربوط به تمايز افراد و غيبهاى مورد نياز جامعه مطّلع و آگاه مىسازد ، مانند فرشتگان و اجنّه و شياطين و ارواح ساده و ساير ذوىالعقول پشت پردهء حس كه با بشر برخورد نزديك لازم و دائم دارند ، و نظير انبيا و پيامبران گذشته و كتابهاى آسمانى آنها و سرگذشت نيكان و صالحان و كفار و طاغيان امتهاى گذشته ، و همچنين حوادث پس از مرگ از وضع برزخ و قيامت و جهان ابدى پس از قيامت و غير اينها .
« فَامِنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ وَ إِن تُؤْمِنُوا وَ تَتَّقُوا فَلَكُمْ أَجْرٌ عَظِيمٌ »
يعنى : پس بايد به خدا و فرستادگان او ايمان آوريد - و به آنچه دربارهء تميز اشخاص و غيبهاى ديگر به شما خبر مىدهند تصديق و عمل نماييد - و اگر ايمان بياوريد و تقوا بورزيد شما را پاداشى بزرگ خواهد بود ، يعنى در دنيا فىالجمله و در آخرت مطلقاً .
وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذينَ يَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْرًا لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ لِلّهِ ميراثُ السَّماواتِ وَ اْلأَرْضِ وَ اللّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبيرٌ ( 180 )