جاهل ، مجسمهها را مىپرستند و دعوت پيامبران خدا و معجزات آنها را نمىپذيرند و در هواى نفس و رفتار جاهلى خود فرو رفتهاند به گونهاى كه اعمال عقلا و خردمندان را سفاهت مىپندارند ، ولى نمىدانند و توجه به اين عمل غيرعقلايى و ابلهانهء خود ندارند .
« وَ إِذَا لَقُواْ الَّذِينَ ءَامَنُواْ قَالُواْ ءَامَنَّا وَ إِذَا خَلَوْاْ إِلَى شَيطِينِهِمْ قَالُواْ إِنَّا مَعَكُمْ »
يعنى : و چون آنها با مؤمنان برخورد كنند و در اجتماع آنها قرار گيرند مىگويند : ما ايمان آوردهايم و در زمرهء شما هستيم ، و چون با شيطانهاى خود يعنى كفار و مشركانِ متمرّد و سركش از فرمان حق خلوت كنند به آنها مىگويند : بىترديد ما با شماييم يعنى دلمان و عقيده و فكرمان با شماست .
« إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِءُونَ »
يعنى : بىترديد ما كه با مسلمانان اظهار ايمان و وحدت عقيده مىكنيم يا در اعمالى با آنها شركت داريم جز اين نيست كه آنها را به مسخره مىگيريم .
« اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ »
يعنى : خداوند با مسخرهء آنها مقابله به مثل خواهد نمود ، زيرا در دنيا اسلام آنها را به رسميت مىشناسد ، ابدانشان را پاك ، ذبايحشان را حلال ، ازدواجشان را با مسلمانها جايز ، توارثشان را با ارحام اسلامى ثابت ، وتجهيزات اسلامى را براى امواتشان لازم مىشمارد ، ولى در آخرت با آنان معاملهء كفر و شرك خواهد نمود ، و اين است بزرگترين استهزا كه از حكيمى صادر مىگردد .
« وَ يَمُدُّهُمْ فِى طُغْينِهِمْ يَعْمَهُونَ »
يعنى : و آنها را در دنيا مهلت خواهد داد و تقويت خواهد نمود به طورى كه آنان همچنان در طغيان اعتقادى و عملى خود ، حيران و سرگردان بمانند و از اين لجنزار بيرون نتوانند آمد .
أُولئِكَ الَّذينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدى فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ وَ ما كانُوا مُهْتَدينَ ( 16 )
مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ نارًا فَلَمّا أَضاءَتْ ما حَوْلَهُ ذَهَبَ اللّهُ بِنُورِهِمْ وَ تَرَكَهُمْ في ظُلُماتٍ لا يُبْصِرُونَ ( 17 )
صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَرْجِعُونَ ( 18 )
تفسير روان (فارسى) — صفحة 41
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤١