اسلام نمىشوند ؟ در صورتى كه همهء كسانى كه در آسمانها و اين زمين هستند خواهى نخواهى تسليم خدا شدهاند ، يعنى همه در برابر ارادهء تكوينى او در اجراى امور اين جهان و حوادث واقعهء آن از گرما و سرما و صحت و مرض و زندگى و مرگ و فقر و غنى و غير اينها چه مؤمن و چه كافر قهراً و بدون اختيار تسليماند ، لكن مؤمنان طوعاً و به رضايت خود و كافران با اكراه و بدون رضايت .
غرض اين است كه چون همه در برابر ارادهء تكوينى خداوند قهراً تسليماند بايد در مقابل ارادهء تشريعى او در اصول و فروع دينى هم كه از آنها مىخواهد تسليم باشند و به سراغ دين ديگرى نروند .
« وَإِلَيْهِ يُرْجَعُونَ »
و به سوى خدا باز گردانده مىشوند . يعنى پس از مرگ و به محض ورود در عالم برزخ مرحلهء اول لقاء اللَّه و رجوع به محضر حق را مىبينند ، و پس از انقضاى برزخ و با انتقال به صحنهء قيامت لقاء بالاتر و حضور و رجوع نزديكتر را خواهند ديد ، و پس از انقضاى قيامت و انتقال به مقرّ دائمى بهشت يا دوزخ مرحلهء آخر و ابدى رجوع را خواهند ديد .
« قُلْ ءَامَنَّا بِاللَّهِ وَ مَآ أُنْزِلَ عَلَيْنا وَ مَآ أُنْزِلَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَ إِسْمَاعِيلَ وَ إِسْحَاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْبَاطِ وَ مَآ أُوتِىَ مُوسَى وَ عِيسَى وَ النَّبِيُّونَ مِن رَبِّهِمْ »
خطاب به پيامبر اسلام و يكايك امت اوست كه بگو : همان گونه كه از پيامبران گذشته پيمان مؤكّد گرفتيم كه به پيامبران آينده ايمان آورند تو خود نيز بگو : همراه امتم به خداوند ايمان آورديم و به آنچه از كتاب آسمانى و دين الهى بر خود ما نازل شده گرويديم و سپس به آنچه بر ابراهيم و اسماعيل و اسحاق و يعقوب و اسباط نازل گشته ايمان آورديم و به آنچه به موسى و عيسى و همهء پيامبران از جانب پروردگارشان داده شده گرويديم .
« لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ »
يعنى : ميان هيچيك از آنان فرقى نمىگذاريم .
از نخستين آنها كه آدم ابوالبشر است تا آخرينشان كه محمّد خاتم صلى الله عليه و آله است در اينجهت كه همه مبعوث از جانب يك مبدأ واجباند و براى ابلاغ يك دين الهىاند فرقى نمىگذاريم ، دينى كه در ملأ اعلى به دست قدرت خود خداوند تشريع شده و به جامعهء بشرى در لباس شرايع مختلف و در محتواى كتابهاى متعدد ، بر حسب اختلاف ازمنه و امم عرضه شده است .
« وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 395
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٩٥