« فَمَن تَوَلَّى بَعْدَ ذلِكَ فَأُوْلئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ »
دين فقط اسلام
اين كلام نيز تتمهء سخن خدا با گروههايى است كه از آنان پيمان مؤكّد گرفته است . يعنى پس كسانى كه بعد از اين پيمان مؤكّد ، از انجام آن روى برتابند آنها هستند كه خارج از فرمان خدايند .
قدر مسلّم از مخالفان يا نخستين آنها سران يهود بودند كه پس از بعثت عيسى او را نپذيرفتند و بر ضد وى قيام كردند تا خدا عيسى را از ميان آنها برگرفت ، و سپس هر دو ملت يهود و نصارا بودند كه پس از بعثت محمّد صلى الله عليه و آله او را و دين و كتاب او را نپذيرفتند و اين اختلاف عظيم مذهبى را در جهان به وجود آوردند كه اكثريت اهل زمين به سه فرقهء يهود و نصارا و مسلمين تقسيم شدند ، و اگر اين مخالفتها نبود جهان امروز چهرهء ديگرى داشت و هيكل جامعه را قيافهء زيباى ديگرى بود .
أَ فَغَيْرَ دينِ اللّهِ يَبْغُونَ وَ لَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ اْلأَرْضِ طَوْعًا وَ كَرْهًا وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ ( 83 )
قُلْ آمَنّا بِاللّهِ وَ ما أُنْزِلَ عَلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ عَلى إِبْراهيمَ وَ إِسْماعيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ اْلأَسْباطِ وَ ما أُوتِيَ مُوسى وَ عيسى وَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ( 84 )
وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ اْلإِسْلامِ دينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِي اْلآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرينَ ( 85 )
لغت و اعراب :
بَغَى الشىءَ - از باب ضَرَب - : طلب كرد آن را . طَوع مصدر است به معناى طاعت و انقياد و به معناى مطيع و منقاد ، و حال است از مَنِ موصوله . اسباط جمع سِبط است يعنى نَوِه ، و كثرت استعمالش در نوهء دخترى است مقابل حفيد كه كثرت استعمال در نوهء پسرى دارد . و سبط قبيلهاى است از يهود .
تفسير :
« أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَ لَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِى السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً »
خطاب به مسلمين است به عنوان اظهار تعجب از كفار كه چرا طبق پيمانهاى مؤكّد پيشين خدا با پيامبران ، اسلام نمىآورند ؟ !
مىفرمايد : پس آيا غير دين الهى را ، يعنى غير اسلام را ، جستجو مىكنند كه تسليم شريعت