هرگز اهل شك و ترديد در آنچه از خدايت دريافت مىكنى مباش . و اين نهى ، براى تأكيد و تسديد پيامبر و تعليم غير اوست .
فَمَنْ حَاجَّكَ فيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللّهِ عَلَى الْكاذِبينَ ( 61 )
لغت و اعراب :
مباهله با مسيحيان
ابتَهَلَ الى اللَّه : تضرّع و زارى كرد به درگاه خدا . « ابتهلا » به يكديگر لعنت و نفرين كردند . حاجَّك فيه يعنى دربارهء عيسى يا دربارهء حق .
تفسير :
« فَمَنْ حَآجَّكَ فِيهِ مِن بَعْدِ مَا جَآءَكَ مِنَ الْعِلْمِ »
اين آيه در مقام تسديد و تحكيم مطلب قبلى است كه عيسى بن مريم همانند ساير بشرها مخلوق خدا و موجود به مشيّت و ارادهء اوست و به هيچ نحو او را جنبهء الوهيت و فوق بشرى نيست و نيز در مقام تعليم راه ديگرى است اگر آنها در باطل خود اصرار ورزند . معناى آيه : پس اگر كسى از علماى نصارا دربارهء عيسى با تو محاجّه و ستيزه كند پس از آن كه براى تو از آيات و بيانات خداوند راجع به حقيقت امر علم حاصل شده ، آنها را به مباهله و ملاعنه دعوت كن .
« فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَآءَنَا وَ أَبْنَآءَكُمْ وَ نِسَآءَنَا وَ نِسَآءَكُمْ وَ أَنْفُسَنَا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ »
اين كلام براى بيان كيفيت مباهله و ملاعنه است . يعنى : براى انجام اين عملِ فاصل و قاطع به آنان بگو : بياييد ما پسرانمان را و شما پسرانتان را و ما زنانمان را و شما زنانتان را و ما خودمان را و شما خودتان را ، يعنى كسانى را كه به منزلهء جان ما هستند فراخوانيم ، و پس از حضور در مكانِ لِعان و مباهله ، و انجام تشريفات ، ابتهال كنيم يعنى باتوجه به سوى حق و تضرّع به درگاهش درخواست لعنت و نفرين كنيم .
« فَنَجْعَلْ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ »
اين جمله در مقام تفسير « نبتهل » است ، يعنى : هر دو طايفه ، لعنت خدا را بر گروه دروغگو قرار دهيم و بگوييم « اللَّهُمَّ الْعَنِ الكاذِبَ مِنّا » . و مراد اين نيست كه هر گروه به ديگرى لعنت كنند هر چند