خسرا ن كافران و فرعونيان
لغت و اعراب :
أغنى عنه ماله : كفايت كرد از او مالش . وَقود : هيزم و آتش گيره . دأب : عادت ، روش . كدأب به تقدير « دأبهم كدأب » است . مهاد : بستر .
تفسير :
« إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَن تُغْنِىَ عَنْهُمْ أَمْوَ لُهُمْ وَ لَآأَوْلدُهُم مِّنَ اللَّهِ شَيْئاً »
يعنى : حقيقت اين است كسانى كه به هر نوعى از كفر ، كافر شدند - به انكار مبدأ يا معاد يا تكذيب همه يا بعضى از فرستادگان خدا يا انكار كتابهاى آسمانى كلًاّ يا بعضاً يا هر چه مستلزم تكذيب پيامبران يا انكار برخى از امور فوق شود - و با آن كفر از دنيا رفتند ، در روز قيامت نه اموال و نه اولادشان هيچ سودى به حال آنها نخواهد داشت و هرگز چيزى را از جانب آنها و به نفع آنها از خدا كفايت نخواهد كرد ؛ نه احتياج به رحمتى را تأمين خواهد نمود و نه ترس از عذابى را رفع خواهد كرد .
« وَ أُوْلئِكَ هُمْ وَ قُودُ النَّارِ »
يعنى : و آنها هستند كه خود در آخرت ، هيزم آتشاند . يعنى كفر و فسق دنيوى ، آن محكوميت را در آخرت آورد ؛ يا اتصاف به كفر و فسق ، در آنجا بدان حالت تجسّم و تبلور يافت .
« كَدَأْبِ ءَالِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بَايتِنَا »
يعنى : دأب و عادت اين كفار و مشركان همانند دأب فرعونيان و كافران پيش از آنهاست كه ( از زمان نوح پيامبر صلى الله عليه و آله تا زمان موسى عليه السلام بودند ) كه آنها به آيات كتاب ما كه در عصرشان نازل شده بود و به نشانههاى توحيد ما كه پيامبرانشان با منطق و معجزات ارائه كردند كافر شدند ،
« فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَاللَّهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ »
يعنى : پس خدا آنها را در مقابل گناهان اصولى و اعتقادى و كبائر فروعى و عملىشان مؤاخذه نمود ( عدهاى را غرق كرد و گروهى را به زلزله و صيحهء آسمانى و باد سوزان هلاك نمود ، و بر طايفهاى باران سنگ باريد ) ؛ و خدا سخت كيفر است .
« قُل لِلَّذِينَ كَفَرُوا سَتُغْلَبُونَ وَتُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ وَبِئْسَ الْمِهَادُ »
خطاب به پيامبر و يكايك كسانى است كه ايمان آوردهاند و در برابر كفار قرار دارند . يعنى : به كسانى كه كافر شدهاند و دعوت دين و قرآن را نپذيرفتهاند بگو : به زودى در دنيا شكست