پس چرا اراده نكرده كه اختلافى در ميان امتهاى پيامبران پيدا نشود و در نتيجه جنگ و قتالى در ميانشان تحقّق نيابد ؟ و معناى آيه اين است : و لكن خداوند آنچه را اراده كند انجام مىدهد . يعنى خدا نمىخواهد به اكراه و اجبار اختلافات و قتالها را بردارد و در پذيرش اصول و فروع اعمال ، ارادهء حتمى كند ، بلكه طبق سنّت جاريهء خود جامعهء انسانى را مورد توجه تكليف قرار مىدهد و اختيار پذيرش و ردّ را از آنها سلب نمىكند ، و از اينرو آنها با اختيار اختلاف كردند و با اختيار به نبرد پرداختند ، و خداوند در روز موعود به اعمال آنها رسيدگى خواهد كرد .
يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِمّا رَزَقْناكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا بَيْعٌ فيهِ وَ لا خُلَّةٌ وَ لا شَفاعَةٌ وَ الْكافِرُونَ هُمُ الظّالِمُونَ ( 254 )
لغت و اعراب :
امر أنفِقوا براى طلب مطلق اعم از وجوب و استحباب است به قرينهء عموم متعلّقش ، و در محاورات عربى غالباً در فعل به قرينهء متعلّق تصرف مىشود ، مانند « كلوا ممّا رزقناكم » ، « لاتأكلوا أموالكم » .
خُلّة : دوستى و صداقت .
تفسير :
« يأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا أَنفِقُوا مِمَّا رَزَقْنكُم »
يعنى : اى اهل ايمان از آنچه روزى شما كردهايم انفاق نماييد . يعنى از آنچه قابل انفاق است از مال و جاه در موارد اقتضا ، و جان و اولاد هنگام نياز . و مراد از انفاق اعم است از انفاقات واجب در شريعت - مانند زكات ، خمس ، كفّارات ، انفاق بر عيال ، انفاق به ارحام واجب النفقه ، انفاق براى حفظ نفس و در مقام جهاد و موارد نذر و عهد و يمين و غيره - و از انفاقات مستحب .
« مِن قَبْلِ أَن يَأْتِىَ يَوْمٌ لَابَيْعٌ فِيهِ وَلَا خُلَّةٌ وَلَا شَفعَةٌ »
يعنى : انفاق كنيد پيش از آن كه روزى بيايد كه در آن روز نه دادوستدى است كه براى اداى بدهى دست به معامله زنيد ، و نه دوستى و رفاقتى كه شما را در اداى حقوق يارى نمايد يا از حقوق خود بگذرد ، و نه شفاعت و وساطت استقلالى كه حقّى را از شما ساقط كند يا گناهى را ببخشد يا
تفسير روان (فارسى) — صفحة 278
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٧٨