اين نوع سوگند و اقسام و احكام آن . آيه در اين باره مىفرمايد : خداوند شما را در سوگندهايتان - از قبيل آن كه بگوييد : واللَّه اين كار را مىكنم يا نمىكنم - به صورت سوگند لغو ، مؤاخذه نمىكند .
يعنى سوگندى كه بدون قصد جدى و به نحو متعارف در ميان غالب مردم انجام مىگيرد .
اين سوگند از نظر شرع صحت و نفوذ ندارد ، عمل به آن واجب نيست و مخالفتش حَنْثِ يمينِ حرام و كفّارهآور نيست و عقاب اخروى نيز ندارد .
« وَلكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ »
احكام ايلاء و طلاق
يعنى : و لكن شما را به آنچه دلهايتان كسب كرده مؤاخذه مىكند ؛ به انشائى التزامى كه از ارادهء جدّى نشأت مىيابد و در قالب « واللَّه » و « باللَّه » ظهور مىكند ، خواه به فعل شىء باشد يا به ترك آن .
و عنوان « مؤاخذه » در اينجا براى بيان اين است كه عمل مورد قسم وجوب شرعى مؤكّد پيدا مىكند سنگينتر از اغلب واجبات اصلى ، و از اينرو بر ترك آن كفّارهء خاصى نيز مترتّب مىشود .
« وَاللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ »
يعنى : و خداوند بسيار آمرزنده است و لذا يمين لغو را عفو نموده ، و بردبار است و لذا بر يمين جدّى مؤاخذهء فورى نمىكند .
لِلَّذينَ يُؤْلُونَ مِنْ نِسائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ فَإِنْ فاءُو فَإِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَحيمٌ ( 226 )
وَ إِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ فَإِنَّ اللّهَ سَميعٌ عَليمٌ ( 227 )
لغت و اعراب :
ايلاء : سوگند ياد كردن ، و آلى مِن زيد : قسم خورد به قصد دورى از زيد . تربُّص : انتظار كشيدن . فاءَ - از باب ضَرَب - : برگشت .
تفسير :
« لِلَّذِينَ يُؤْلُونَ مِن نِسَائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ »
يعنى : كسانى كه به ترك آميزش با همسرانشان بدون عذر موجه و براى دورى از آنها و اضرار و آسيب رسانى به آنها سوگند شرعى جامع شرايط مىخورند - سوگند به اينكه بيش از چهار ماه يا براى هميشه با آنها عمل زناشويى انجام ندهند - براى آنها در شريعت اسلام چهارماه مهلت است .