حج و عمرهء تمتّع بهجا آورد نه افراد و قِران پس برعهدهء اوست هر قربانىاى كه ميسر شد . يعنى بايد يكى از انعام سهگانهء : شتر ، گاو و گوسفند را به نحو تخيير قربانى نمايد .
تعبير « تمتّع بالعمرة الى الحج » از حج و عمرهء تمتّع بدين سبب است كه در اين قسم از حج پيش از آن كه مكلّف وارد حج شود از عمرهء تمتّع از نظر معنوى و مادى برخوردار مىشود . امّا معنوى از اين جهت كه در آغاز كار به واسطهء عبادت خاص عمره كه خود حج اصغر است به خدا تقرّب مىجويد و از اين قرب معنوى لذت مىبرد . و امّا مادى از اين راه كه پس از اتمام احرام ، مُحِلّ مىشود و از ممنوعات احرام آزاد و از محلَّلات احرام برخوردار مىگردد . پس معناى تمتّع بالعمرة الى الحج برخوردار شدن به سبب عمره در حال رفتن بهسوى حج است .
« فَمَن لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلثَةِ أَيَّامٍ فِى الْحَجّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ »
يعنى : پس اگر كسى در حج تمتّع قربانى نيابد - يعنى قدرت مالى نداشته باشد يا قربانى پيدا نشود يا مانعى از ذبح و نحر باشد - برعهدهء اوست كه سه روز در همان سفرِ حج روزه بگيرد و هفتروز ديگر را پس از آن كه به وطن خود بازگشت ، كه آن سهروز و اين هفتروز جمعاً دهروز كامل است .
« ذَ لِكَ لِمَن لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ »
يعنى : اين عمل برتر و و الا كه حج و عمرهء تمتّع است و از خصوصيات آن شرطيت تقدّم عمرهء آن بر حج و لزوم وقوع هر دو در يك سال است ، فرض و وظيفهء كسى است كه خود و خانوادهاش از حاضران مسجدالحرام نباشند بلكه آفاقى باشند . و مراد از حاضران كسانى هستند كه اگر دايرهاى كشيده شود و مركز آن مسجدالحرام و شعاع آن تا 24 كيلومتر باشد آنها در داخل دايره قرار گيرند .
و حج تمتّع وظيفهء همهء ساكنان خارج آن دايره در روى زمين است تا آنجا كه به نقطهء مقابل كعبه از كرهء زمين برسد . و امّا حاضران يعنى ساكنان داخل دايره ، فرض و وظيفهء آنها حج افراد يا قِران است كه بحث آن در فقه مذكور است .
« وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ »
يعنى : شما اى مكلّفان به حج و ساير واجبات عبادى و غير عبادى ، از خدا پروا داشته باشيد و بدانيد كه خدا سخت كيفر است .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 209
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٠٩