يا عوارض ديگر . مَحِلّ : مَحَلّ ، جايگاه . اذى : ناراحتى و ضرر اندك . فمن تمتّع مبتدا و فما استيسر به تقدير « عليه ما استيسر » خبر آن است و مجموع مبتدا و خبر جواب اذا ى شرطيه است .
پاره اى از مناسك حج
تفسير :
« وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ »
يعنى : عمل حجّ و عمره را براى خدا بهجا آوريد به طورى كه شائبهء شرك و ريا در آنها نباشد . و يا آنها را براى خدا تامّ الأجزاء و الشرائط انجام دهيد بهطورى كه نقصى در آنها نماند ؛ خواه حجّ و عمرهء واجب باشند يا مستحب ، تمتّع باشند يا افراد يا قِران ، از مكّى صادر شوند يا آفاقى ، اصالى باشند يا نيابى ، حِجّة الاسلام و عمرة الاسلام باشند يا غير آنها .
« فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْىِ »
يعنى : اگر پس از بستن احرام ، به واسطهء مرض يا دشمن يا موانع ديگر از اتمام آنها ممنوع شديد و خواستيد مُحِلّ شويد يعنى از احرام در آييد ، واجب است كه هر قربانىاى كه ميسور است از شتر و گاو و گوسفند از همانجا به مكه يا به منى ارسال داريد ،
« وَلَا تَحْلِقُوا رُءُوسَكُمْ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ »
يعنى : و موى سر خود را نتراشيد تا آنگاه كه قربانى شما به محلّ ذبح و نحر خود برسد . و چون مطمئن به وصول آن شديد با تراشيدن موى سر از احرام بيرون آييد .
« فَمَن كَانَ مِنكُم مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذىً مِن رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِن صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ »
يعنى : و هر مُحرِمى از شما خواه در احرام حج باشد يا عمره ، اگر در حال احرام مريض باشد يا او را از ناحيهء سر آزار و آسيبى نظير سر درد ، جراحت و مرض پوستى رسيده باشد و به ناچار سر خود را بتراشد فديهاى بر او واجب مىگردد . يعنى در نتيجهء تراشيدن سر در حال احرام بايد كفّارهاى از يكى از امور زير بدهد : روزه گرفتن سه روز ، صدقه دادن به شش نفر فقير ، انجام نُسك يعنى قربانى كردن يك گوسفند .
« فَإِذَآ أَمِنتُمْ فَمَن تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْىِ »
يعنى : پس چون از دشمن و مرض ايمن گشتيد و خواستيد اين عبادت را آزادانه انجام دهيد ، پس كسى كه مىخواهد با برخوردارى از عمرهء تمتّع بهسوى حج برود ، يعنى كسى كه مىخواهد