نوبت پنجم كه نزول از زبان پيامبر به صفحهء دلها و اوراق مصحفهاست نزول تدريجى در مدت محدود است . و اينها همه مراحل مقدّمى نزول است و امّا نزول اصلى و هدفى ، نزول از افكار و اوراق به مرحلهء عمل و متن مجامع بشرى است كه تدريجىِ دراز مدت است .
« هُدًى لِّلنَّاسِ وَ بَيّنتٍ مِّنَ الْهُدَى وَ الْفُرْقَانِ »
يعنى : در حالى كه اين قرآن سراپا هدايت و راهنمايى است - راهنماى مردم جهان است بهسوى توحيد و اصول عقايد مستقيم و فروع شريعت قويم و فضايل اخلاقى از ديدگاه عقل سليم و معارف ديگر - و نيز اين قرآن ادلّهاى روشن از هدايت است ؛ يعنى از ادلّه و براهينى كه قابل است بشر را بهسوى حقايق راهنهء بىپايان هدايت كند اين قرآن روشنترين آنهاست ، و از حجج و بيّناتى كه وسيلهء جدايى حق از باطل در موارد نيازهاى بشرى است اين قرآن از واضحترين آنهاست .
« فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ »
يعنى : پس هر كس از شما مردم در اين ماه حاضر باشد - غير مسافر و در وطن خويش باشد - بايد اين ماه را روزه بگيرد .
« وَ مَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ »
و هر كس مريض باشد يا در سفر باشد بايد چند روزى از روزهاى ديگر - به تعداد روزهاى فوت شده از رمضان به عنوان قضاى ماه رمضان - را روزه بگيرد .
« يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لَايُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ »
يعنى : خداوند براى شما در مرحلهء توجيه تكليف و طلب طاعت ، سهولت و آسانى را مىخواهد و هرگز براى شما سختى و مشقّت را نمىخواهد .
« وَ لِتُكْمِلُواْ الْعِدَّةَ وَ لِتُكَبِّرُواْ اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ »
يعنى : و تكليف انجام قضاى روزهء ماه رمضان براى اين است كه شما ايّام معدودهء رمضان را كه روزهايى مبارك و و الا و معروف در ملأ اعلى و وسيلهء تكامل انسانى و تعالى روح بشرى و تصفيه نفسى است ، تكميل كنيد و ناقص نگذاريد و خدا را در برابر اين هدايت ، بزرگ بدانيد و به بزرگى ياد كنيد ، باشد كه او را سپاس گزاريد .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 196
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٩٦