« وَ لَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَآءَهُمْ مِّن بَعْدِ مَا جَآءَكَ مِنَ الْعِلْمِ إِنَّكَ إِذاً لَّمِنَ الظَّالِمِينَ »
محمد شناسى اهل كتاب
يعنى : و اگر تو پس از آن علم و دانشى كه از وحى و كتاب خدا برايت آمده پيروى از قبلهء آنها كنى كه در واقع پيروى از هواهاى نفسانى آنهاست ، در اين صورت يقيناً از ستمكاران خواهى بود .
ستم بر خود كه از راه راست منحرف شدهاى ، ستم بر امّتت كه آنها را نيز منحرف كردهاى ، ستم به احكام الهى كه پشت سر انداختهاى ، و ستم بر اهل كتاب كه آنها را در باطلشان تقويت نمودهاى .
الَّذينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَعْرِفُونَهُ كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ وَ إِنَّ فَريقًا مِنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ ( 146 )
الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرينَ ( 147 )
وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلّيها فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ أَيْنَ ما تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللّهُ جَميعًا إِنَّ اللّهَ عَلى كُلِ شَيْءٍ قَديرٌ ( 148 )
لغت و اعراب :
الذين مبتدا و يعرفونه خبر آن است ، و مرجع ضمير منصوبِ خبر « محمّد صلى الله عليه و آله » است كه از كلام فهميده مىشود و ارجاع آن ضمير به قرآن مرجوح است . الحقّ مبتدا و من ربك خبر آن است . امترى فى الشىء : شك كرد در آن . وجهة - به كسر و ضمّ - : جانب و ناحيه و چيزى كه بهسوى آن توجه شود . مفعول دومِ هو مولّيها « وجهه » محذوف است .
تفسير :
« الَّذِينَ ءَاتَيْنهُمُ الْكِتبَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَآءَهُمْ »
پس از ذكر برخى از حالات اهل كتاب ، اشاره به برخى ديگر كرده مىفرمايد : آنان كه به آنها كتاب آسمانى داديم - يعنى يهود و نصارا - پيامبر اسلام را مىشناسند آن گونه كه پسرانشان را مىشناسند ، زيرا در تورات و انجيل ، اوصاف جسمى آن حضرت ، فضايل روحى او ، اصالت خاندان و شرافت نسب ، محل نشو و نما ، زمان دعوت ، كتاب آسمانى و چگونگى نزول آن ، پيروزى او در غزوات و جنگها و ساير اوصاف كمال و جمال او ذكر شده ، هر چند همهء اين اوصاف و