يعنى : آيا ندانستى كه ملكيت آسمانها و زمين و مالكيت و حاكميت آنها از آنِ خداوند است ؟
اما ملكيت از آنِ اوست ، زيرا ايجاد و ابداع همه به ارادهء نافذ او ، و حفظ و تدبير و تصرّفِ در همه به دست اوست و اين ، سلطهء حقيقى و ملكيت واقعى است . و اما مالكيت يعنى حكومت و ولايت بر موجودات زندهء قابل ولايت نيز از آنِ اوست و اوست كه فرمان مىدهد و امر و نهى مىكند .
« وَ مَا لَكُم مِّن دُونِ اللَّهِ مِن وَلِىّ وَ لَانَصِيرٍ »
لزوم مدارابا يهود حسود
و هرگز شما را جز او هيچ سرپرست و دوست و ياورى نيست .
أَمْ تُريدُونَ أَنْ تَسْئَلُوا رَسُولَكُمْ كَما سُئِلَ مُوسى مِنْ قَبْلُ وَ مَنْ يَتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِاْلإيمانِ فَقَدْ ضَلَّ سَواءَ السَّبيلِ ( 108 )
لغت و اعراب :
أم براى معادله است و در اينجا امِ منقطعه و به معناى « بل » استعمال شده است . تبدّل و استبدل الضّأن بالمعز : گوسفند را با بز عوض كرد ، يعنى اولى را به جاى دومى گرفت . سواء : مستقيم و راست ، اضافهء آن به « سبيل » اضافهء صفت به موصوف است .
تفسير :
« أَمْ تُرِيدُونَ أَن تَسْئَلُواْ رَسُولَكُمْ كَمَا سُئِلَ مُوسَى مِن قَبْلُ »
آيه در تقبيح و توبيخ يهود است ، مىفرمايد : آيا شما مىخواهيد از رسولتان محمد صلى الله عليه و آله همان گونه درخواست كنيد كه از موسى در زمان پيشين درخواست شد ؟ يعنى درخواستهاى بىجا و جاهلانه و محال و غيرعاقلانه ، مانند آن كه گفتند : براى ما خدايانى نظير خدايان آن بتپرستان فراهم كن « اجْعَلْ لَنَا إِلهاً كَمَا لَهُمْ ءَالِهَةٌ » [ اعراف ، 138 ] ، و گفتند : خدا را آشكارا و با ديد همين چشم به ما نشان ده « أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً » [ نساء ، 153 ] . و در اين آيه اشاره است به نهى يهود كه مانند مشركان نگويند كه هرگز به تو ايمان نمىآوريم تا به آسمان بالا روى ، و به بالا رفتنت هم ايمان نخواهيم آورد تا كتابى را بر ما فرود آورى كه بتوانيم آن را بخوانيم « أَوْ تَرْقَى فِى السَّمَآءِ وَ لَن نُؤْمِنَ لِرُقِيّكَ حَتَّى تُنَزّلَ عَلَيْنَا كِتبًا نَقْرَؤُهُ » [ اسراء ، 93 ] و ساير درخواستهاى ناروايى كه در اواخر سورهء اسراء ذكر شده است .