ما يَوَدُّ الَّذينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ لَا الْمُشْرِكينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ اللّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظيمِ ( 105 )
تفسير :
« مَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَ لَاالْمُشْرِكِينَ أَن يُنَزَّلَ عَلَيْكُم مِّنْ خَيْرٍ مِّن رَّبِّكُمْ »
مراد از اهل كتاب در اين آيه طايفهء يهود است ، زيرا آيات قبل مربوط به آنها بود ، و محتمل است اعم از يهود و نصارا باشد به عنوان تعميم پس از تخصيص . و معناى آيه اين است : كسانى از اهل كتاب كه به اسلام كفر ورزيدهاند نه آنها دوست دارند و نه مشركان عرب ، كه بر شما مسلمانان هيچ خيرى از جانب خداوند فرود آيد ، نه پيروزى در جنگ و نه روزى دنيوى و غيره .
« وَ اللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَن يَشَآءُ وَ اللَّهُ ذُوالْفَضْلِ الْعَظِيمِ »
يعنى : و لكن خداوند علاوه بر رحمتهاى عامّه كه شامل همه است ، هر كس را كه مشيّتش تعلّق گيرد به رحمتهاى خاصّهء خود - نظير توفيق به انجام فرامين خدا از امر و نهى و واجب و مستحب ، الهام حكمت و علم در قلب ، اجابت دعاها ، انتخاب پيامبر از ميان آنها و نزول كتاب آسمانى به زبانشان و غيره - مخصوص مىكند و خدا صاحب فضلى عظيم است ، زيرا هر موجودى در عالم تكوين از جماد و نبات و حيوان و بالاتر در تكامل وجودى خود به هر احسان و تفضّلى كه نياز دارد او مىدهد ، و چه فضل و كرمى بالاتر و بزرگتر از اين ؟ !
ما نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِها نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْها أَوْ مِثْلِها أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللّهَ عَلى كُلِ شَيْءٍ قَديرٌ ( 106 )
أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللّهَ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ اْلأَرْضِ وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصيرٍ ( 107 )
لغت و اعراب :
ما ننسخ ماى شرطيه است و جواب آن نأت است . نسخ زايل كردن شىء است شىء ديگر را مانند نسخ آفتاب سايه را و نسخ سايه آفتاب را ، و پيرى جوانى را . و مراد ، اعم از زايل كردن از صفحهء
تفسير روان (فارسى) — صفحة 121
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٢١