يعنى : و حقّاً بسى زشت است آنچه آنان خود را بدان فروختند ، زيرا همهء كمالات انسانى و عقايد و اعمال صالحه و سعادت خود را از دست دادند تا آن جادو را خريدند ؛ اگر مىدانستند ، يعنى ندانستند ، چون علم بدون عمل جهل است .
« وَ لَوْ أَنَّهُمْ ءَامَنُواْ وَ اتَّقَوْاْ لَمَثُوبَةٌ مِّنْ عِندِ اللَّهِ خَيْرٌ لَّوْ كَانُواْ يَعْلَمُونَ »
يهود و اهانت به مسلمين
يعنى : و اگر آنان به جاى پيروى از كتابهاى جادو و تبعيت از جادوگرى ، به خدا و محمّد صلى الله عليه و آله و كتاب او ايمان مىآوردند و تقواى اعتقادى و اخلاقى و عملى پيدا مىكردند ، حتماً پاداشى كه به آنها از جانب خداوند در دنيا و آخرت اعطا مىشد بهتر بود ، اگر آنها مىدانستند ، يعنى اگر به آنچه مىدانستند عمل مىكردند .
يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَقُولُوا راعِنا وَ قُولُوا انْظُرْنا وَ اسْمَعُوا وَ لِلْكافِرينَ عَذابٌ أَليمٌ ( 104 )
لغت :
راعاه مراعاةً : ملاحظه كرد او را و به نظر نيكى بهسوى او نگريست .
تفسير :
« يأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا لَاتَقُولُواْ رَاعِنَا »
خطاب به مسلمين با اين تعبير « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا » نخستين بار است كه در قرآن استعمال گرديده و در حدود 85 بار تكرار شده و مؤمنان را افتخار اين خطاب ، نصيب گشته است . و دربارهء اين آيه گفته شده كه كلمهء « راعنا » به زبان عبرى كه يهود مدينه بدان تكلّم مىكردند به معناى « اى چوپان ما » و يا « بشنو كه هرگز نشنوى » است ، و چون پيامبر اسلام با مردم صحبت مىكرد حاضرين مجلس از هر سو مىگفتند : « راعنا » يعنى بهسوى ما نظر كن ، و حضّار يهود كه در جلسات مسلمين شركت مىكردند اين كلمه را عمداً به مفهوم زبان خود اطلاق مىكردند و قصد اهانت و نفرين داشتند . خداوند به مؤمنان دستور داد كه شما « راعنا » مگوييد و « انظرنا » بگوييد كه همان معنا را مىدهد ولى راه بدگويى و اهانت يهود را مىبندد . و سخنان پيامبر را آن گونه كه سزاوار است بشنويد ؛ و براى كافران عذابى دردناك به خاطر اين گناه و طغيانهاى ديگرشان ثابت و مسلّم است .