مىكشيد . و اگر استفهام براى انكار و توبيخ باشد معناى آيه چنين است : پس چرا هرگاه پيامبرى آمد او را تكذيب كرده و يا مىكشتيد ؟
« وَ قَالُواْ قُلُوبُنَا غُلْفٌ »
يعنى : و طايفهء يهود گفتند : دلهاى ما سرپوشيده است گويى پوششهايى تكوينى بر آنها افتاده كه مانع از پذيرش دعوت محمد صلى الله عليه و آله و فهم كتاب اوست . يا آن كه دلهاى ما ظرفهايى است سرشار از علوم تورات ، و علوم ديگر را نمىپذيرد و از اين روست كه دين و مفاهيم قرآن تو را تحمّل نمىكند .
« بَلْ لَّعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيلًا مَّا يُؤْمِنُونَ »
يعنى : اما چنين نيست كه آنها مىگويند ، بلكه خداوند آنها را به سبب كفر و انكار نبوت محمد صلى الله عليه و آله لعن و طرد كرده و بر دلهاشان مهر نافهمى زده و غلاف شقاوت پوشانده ، از اينرو آنها بسيار اندك ايمان مىآورند ، يعنى فقط به مشتى مطالب مشترك ميان دو كتاب يا به آنچه منافع دنيويشان اقتضا كند ايمان مىآورند .
وَ لَمّا جاءَهُمْ كِتابٌ مِنْ عِنْدِ اللّهِ مُصَدِّقٌ لِما مَعَهُمْ وَ كانُوا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُونَ عَلَى الَّذينَ كَفَرُوا فَلَمّا جاءَهُمْ ما عَرَفُوا كَفَرُوا بِهِ فَلَعْنَةُ اللّهِ عَلَى الْكافِرينَ ( 89 )
لغت و اعراب :
جواب و لمّا محذوف است به تقدير كفروا كه جواب فلمّا بر آن دلالت دارد . و ممكن است فلمّا بدل از و لمّا باشد و جواب ، كفروا به باشد . استفتح الرجل : فتح و نصرت طلبيد . مراد از موصول ماعرفوا حق يا محمد صلى الله عليه و آله يا مجموع دين و كتاب و محمد صلى الله عليه و آله است .
تفسير :
« وَ لَمَّا جَآءَهُمْ كِتَابٌ مِّن عِندِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ »
اين آيه نيز در شرح حال يهود است . مىفرمايد : و چون كتابى از جانب خداوند به نام قرآن و فرقان نزد آنها آمد ، يعنى نزد همهء جوامع بشرى كه آنها نيز جزء آنند ، به آن كفر ورزيدند ؛ كتابى كه
تفسير روان (فارسى) — صفحة 107
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٠٧