لغت و اعراب :
قَفا اثَرَه - از باب نَصَر - : دنبال او رفت ، و قفّى فلاناً زيداً و بزيد : زيد را دنبال او روانه كرد . روح : مايهء حيات جاندار ، و روحالقدس از باب اضافهء موصوف به صفت است يعنى جبرئيل . أفكلّما استفهام براى تقرير است يا به تقدير أ بلغ الأمر منكم أنّكم كلّما جاء . . . ، و ممكن است براى انكار و توبيخ باشد . غَلَفَ الشىءَ - از باب نَصَر - : پوشانيد آن را ، و غُلْف يا جمع اغلف است به معناى چيزى كه در پوشش قرار گرفته ، و يا جمع غلاف به معناى ظرف و جلد . و ما در « قليلًا ما » براى تأكيد قلّت است .
تفسير :
« وَ لَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَقَفَّيْنَا مِنْ بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ »
يعنى : و حقيقت اين است كه موسى را كتاب آسمانى تورات و صحف داديم و پس از او نيز پيامبران را پياپى در پى او روانه كرديم به طورى كه همهء آنها تا زمان عيسى تابع دين و كتاب او بودند .
« وَ ءَاتَيْنَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ »
يعنى : و به عيسى بن مريم نيز دلايل روشن براى اثبات توحيد و معاد و نبوت او عطا كرديم مانند دميدن روح در مجسمهء بىروح ، زنده كردن مردگان ، شفاى بيماران غيرقابل علاج و كوران مادرزاد ، اخبار از مغيبات و فرود آمدن مائدهء آسمانى به درخواست او .
« وَ أَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ »
يعنى : و او را به وسيلهء روح القدس ، روح پاكيزه يعنى جبرئيل امين و نازل كردن انجيل تقويت كرديم و به مرتبهء نبوت و رسالت رسانديم .
« أَفَكُلَّمَا جَآءَكُمْ رَسُولٌ بِمَا لَاتَهْوَى أَنفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ فَفَرِيقاً كَذَّبْتُمْ وَ فَرِيقاً تَقْتُلُونَ »
خطاب به يهودان عصر نزول قرآن است . يعنى : اعتراف و اقرار كنيد كه در طول مدت پس از موسى تا زمان محمّد صلى الله عليه و آله در هر زمانى هر فرستادهاى آنچه را كه شما دلتان نمىخواست براى شما آورد از احكام اصولى و فروعى الهى ، در برابرش سخت تكبر ورزيديد پس گروهى را تكذيب كرديد مانند عيسى و محمّد صلى الله عليه و آله و گروهى را مىكشتيد مانند شعيا و زكريا و يحيى . و جملهء مضارع « تقتلون » اشاره به اين است كه به واسطهء رضايت شما بر اعمال گذشتگان گويى شما هم داريد
تفسير روان (فارسى) — صفحة 106
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٠٦