طلحه و زبير علت اين كار را پرسيدند . در جواب فرمود : روغن اين چراغ از بيت المال بود و سزاوار مجلس ما نبود .
3 - لايخصّ بالولايات الّا أهل الديّانات و الأمانات و إذا بلغه عن أحدهم خيانةٌ كتب إليه : قد جائتكم موعظةٌ من ربكم فأوفوا الكيل و الميزان بالقسط و لا تبخسواالناس أشياءهم و لا تعثوا في الأرض مفسدين بقيّة اللَّه خيرٌ لكم إن كنتم مؤمنين و ما أنا عليكم بحفيظٍ اذا اتاك كتابي فاحتفظ بما في يديك من أعمالنا حتّى نبعث اليك من يتسلّمه منك ثمّ يرفع طرفه الى السّماء فيقول : اللّهمّ إنّك تعلم انّى لم آمرهم بظلم خلقك و لا به ترك حقّك . « 1 »
يعنى : اميرالمؤمنين على عليه السلام فقط اشخاصى را كه اهل ديانت و امانت بودند براى ولايت تعيين مىكرد و چون از يكى از آنها گزارش خيانتى دريافت مىكرد ، او را عزل نموده و اين نامه را برايش مىنوشت :
از طرف پروردگارتان موعظتى براى شما آمده پس در اندازه گيرى وزن اشياء عدالت را رعايت كنيد و از اموال مردم كم نكنيد و در روى زمين اقدام به فساد نكنيد و آنچه كه خدا براى شما باقى گذاشته برايتان بهتر است اگر ايمان داريد و در غير اين صورت من نگاه دارنده شما از عذاب نيستم . وقتى نامه من به تو رسيد هر آنچه در دست دارى نگاهدار تا كسى را پيش تو بفرستيم كه آن را از تو تحويل گيرد . سپس چشمهايش را به طرف آسمان بلند مىكرد و مىگفت :
خدايا تو مىدانى كه من آنها را به ستم بر خلق و فروگذارى از حق تو امر نكردهام .
4 - اميرالمؤمنين عليه السلام به اهل كوفه چنين فرمود :
يا أهل الكوفة ، إذا أنا خرجت من عندكم به غير راحلتي و رحلي و غلامي فلانٌ ، فأنا خائنٌ فكانت نفقته تأتيه من غلّته بالمدينة بينبعٍ و كان يطعم الناس منها الخبز و اللحم ، و يأكل هو الثَّريد بالزيت . « 2 »
يعنى : اى اهل كوفه اگر از شهر شما بيرون رفتم و بجز مركب و اسباب زندگى و غلامم فلان كس ، چيزى داشتم ، من خيانت كردهام ، چون آذوقه آن حضرت از مدينه از ينبع مىآمد و از همان درآمد گوشت و نان به مردم مىداد و خود « آب گوشت را . . . » با روغن زيتون مىخورد .
هامش
( 1 ) - تعليقات احقاق الحق ، ج 8 ، ص 545 ، 546 ؛ استيعاب ، ج 3 ، ص 47 ؛ بحار ، ج 41 ، ص 119 ؛ نهج السعاده ، ج 4 ، ص 144 به نقل از استيعاب ، ج 5 ، ص 42 ، از ابن عساكر ، ج 65 ، ص 316 ؛ العقد الفريد ، ج 2 ، ص 104 ؛ مطالب السؤول ، ص 93 ؛ بلاغات النساء ، ص 32 ؛ قاموس الرجال ، ج 10 ، ص 464 .
( 2 ) - شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، ج 2 ، ص 200 .