دربارهء آن داده شده است چنان كه مىفرمايد :
انْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَيَّنُوا . « 1 »
يعنى : اگر فاسقى خبر آورد دربارهء آن تحقيق كنيد .
2 - مسألهء جمع شدن دو نفر برهنه در زير يك روانداز كه موجب تعزير است شيخ مفيد - رحمة اللَّه - در مقدار تعزير آن گويد :
مِنْ عَشْرَةٍ الى تِسْعَةٍ وَ تِسْعينَ بِحَسَبِ ما يَراهُ الْحاكِمُ مِنْ مِثْلِهِما فِى الْحالِ وَ بِحَسَبِ التُّهْمَةِ وَ الظَّنِّ بِهِمَا السَّيِّئاتِ . « 2 »
يعنى : از ده تا نود و نه شلّاق ، هر مقدارى كه حاكم شرع در امثال اين چنين افراد ، مصلحت مىبيند و مطابق تهمت و سوء ظنّى كه نسبت به ارتكاب سيّئات از طرف آنها دارد .
3 - شارع مقدس شهادت چنين اشخاصى را قبول نمىكند بلكه حكم به عدالت را موقوف به ستر و عفاف نموده است كما اينكه در صحيحهء ابن ابى يعفور آمده است :
قالَ قُلْتُ لِأبي عَبْدِاللَّهِ عليه السلام : بِما تُعرفُ عَدالَةُ الرَّجُلِ بَيْنَ الْمُسْلِمينَ حَتّى تُقْبَلَ شَهادَتُهُ لَهُمْ وَ عَلَيْهِمْ ؟ فَقالَ : انْ تَعْرِفُوهُ بِالسَّتْرِ وَالْعَفافِ وَ كَفِّ الْبَطْنِ وَ الْفَرْجِ وَالْيَدِ وَ الْلِسانِ وَ يُعْرَفُ بِاجْتِنابِ الْكَبائِرِ الَّتي اوْعَدَ اللَّهُ تَعالى عَلَيْهَا النّارَ . . . وَالدَّلالَةُ عَلى ذلِكَ كُلِّهِ انْ يَكوُنَ ساتِراً لِجَميعِ عُيوُبِهِ حَتّى يَحْرُمَ عَلَى الْمُسْلِمينَ تَفْتيشُ ماوَراءَ ذلِكَ مِنْ عَثَراتِهِ وَ عُيوُبِهِ وَ يَجِبَ عَلَيْهِمْ تَزْكِيَتُهُ وَ اظْهارُ عَدالَتِهِ فِي النّاسِ وَ يَكُونَ مِنْهُ التَّعاهُدُ لِلصَّلَواتِ الْخَمْس اذا و اظَبَ عَلَيْهنَّ وَ حَفِظَ مَواقيتَهُنَّ بحُضوُرِ جَماعَةٍ مِنَ الْمُسْلِمينَ وَ انْ لا يَتَخَلَّفَ عَنْ جَماعَتِهِمْ في مُصَلّاهُمْ الّا مِنْ عِلَّةٍ . « 3 »
يعنى : ابن ابى يعفور گويد : به امام جعفرصادق عليه السلام عرض كردم عدالت شخص در ميان مسلمانان چگونه شناخته مىشود تا شهادت او بر له و يا عليه آنان قبول شود ؟ فرمود :
با ستر عيوب خود و عفاف و نگهداشتن شكم از حرام و خوددارى از شهوت جنسى و نگهداشتن دست و زبان از حرام و با اجتناب از گناهان كبيرهاى كه خدا وعده آتش بدانها داده ، شناخته مىشود و راه شناختن اين علامات اين است كه شخص همه عيوب خود را پوشيده نگاه دارد تا بر مسلمانان تفتيش از لغزشها و عيوب مخفى او حرام شود و بر آنان واجب شود كه از او
هامش
( 1 ) - سورهء حجرات ( 49 ) : 6 .
( 2 ) - جواهرالكلام ، ج 41 ، ص 385 .
( 3 ) - وافى ، ج 2 ، ص 148 ، باب عدالة الشاهد ؛ وسائل ، ج 18 ، ص 288 ، به نقل از فقيه ، ج 3 ، ص 24 ، از اين حديث صحيح استفاده مىشود كه اگر شخصى ساتر عيوب خود نباشد و عفاف نداشته يعنى تارك حرام و شهوات نباشد تفتيش كارها و عيوب او و سوء ظن دربارهء او حرام نيست بلكه بايد در جماعت مسلمين حاضر شود تا به نماز خواندن او بتوان شهادت داد و احترامش محفوظ شود . در اين باره رجوع شود به مستدرك ، ج 3 ، ( ج 17 ، چاپ آل البيت ) ، كتاب شهادت .