22 - در صحيحهء ابن ابى يعفور در معناى عدالت آمده است :
وَالْدَلالَةُ عَلى ذلِكَ كُلِّهِ انْ يَكوُنَ ساتِراً لِجَميعِ عُيوُبِهِ حتّى يَحْرُمَ عَلَى الْمُسْلِمينَ تَفْتيشُ ماوَراءَ ذلِكَ مِنْ عَثَراتِهِ وَ عُيُوبِهِ ، وَ يَجِبَ عَلَيْهِمْ تَزْكِيتُهُ وَ اظْهارُ عَدالَتِهِ في الْنّاسِ . « 1 »
يعنى : . . . علامت اينكه شخص عادل است اين است كه همهء عيوب خود را بپوشاند ( يعنى تجاهر به گناه نداشته باشد ) تا تفتيش نمودن آنچه غير ظاهر است ( از لغزشها و عيبهايش ) بر مسلمانان حرام شود و بر آنها واجب باشد كه به پاكى او حكم كرده و عدالت او را اظهار نمايند .
23 - قلتُ انّى تَزوَّجْتُ امْرءَ اةً مُتْعَهُ فوقع فى نفسى انّ لَها زُوجَاً ، ففتشت عَن ذلِكَ فَوَجَدْتُ لَها زوجاً قال : و لِمَ فَتَشْتَ ؟ « 2 »
يعنى : ( به امام صادق عليه السلام ) عرض كردم : من با زنى ازدواج موقت كردم ، سپس حدس زدم كه اين زن شوهر داشته باشد ، پس تفتيش كرده و ديدم كه شوهر دارد . حضرت فرمود : چرا تفتيش نمودى ؟
24 - قُلْتُ لأِبى عَبْدُاللَّهِ عليه السلام انّي تَزَوَّجْتُ امْرأَةً فَسَأَلْتُ عَنْها فَقيلَ فيها فَقالَ : وَ انْتَ لِمَ سَأَلْتَ ايْضاً لَيْسَ عَلَيْكُمُ التَّفْتيشُ . « 3 »
من با زنى ازدواج نمودم و درباره او تحقيق كردم و حرفهايى در مورد آن زن گفته شد ، حضرت فرمود : تو چرا سؤال كردى ، بر شما تفتيش لازم نيست .
25 - اقْرَبُ ما يَكُونُ الْعَبْدُ الى الْكُفْرِانْ يُواخي الْرَجُلَ عَلىَ الدّينِ فَيُحْصي عَلَيْهِ عَثَراتِهِ وَ زَلّاتِهِ لِيُعَنِّفَهُ بِها يوماً . « 4 »
يعنى : نزديكترين حال بندهء ( خدا ) به كفر اين است كه با كسى برادر دينى باشد و لغزشهاى او را حفظ كند تا روزى با اين لغزشها او را تقبيح نمايد .
تجسّس حرام و تجسّس حلال
از توضيح آيهء شريفهء : « وَلاتَجَسَّسُوا » و احاديث فراوان گذشته معلوم شد كه تجسّس كردن از اسرار مردم و دنبال عيوب آنان رفتن ، حرام است ، و علماى اسلام نيز بهطور
هامش
( 1 ) - وافى ، كتاب شهادات ، باب عدالت شاهد ، ج 2 ، ص 149 .
( 2 ) - وسائل ، ج 14 ، ص 457 .
( 3 ) - وسائل ، ج 14 ، ص 227 .
( 4 ) - اصول كافى ، ج 2 ، ص 354 ؛ وافى ، ج 1 ، ص 162 ، 163 .