ايشان هستم و مرا به منزله پلى گردانيدهاند كه بربالاى من عبور مىكنند و بارهاى خود را بردوش من مىگذارند و نوشته بودى كه اينها باعث سستى سلطنت خدا مىشود و آن را ذليل مىگرداند ، بدان كه ذليل شدن در طاعت خدا محبوبتر است برمن از عزيز بودن در معصيت خدا و تو مىدانى كه رسول خدا - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - تأليف دلهاى مردم مىنمود و به ايشان نزديكى مىجست و مردم به وى - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - تقرّب مىجستند و نزديك او مىنشستند با جلال نبوّت و پادشاهى او ، تا آن كه از بسيارى نزديكى به ايشان گويى يكى از ايشان است و همانا طعام ناگوار مىخورد و جامههاى خشن مىپوشيد و همه مردمان نزد او از قرشى و عربى و سفيد و سياه ، در دين مساوى بودند ، شهادت مىدهم از آن حضرت شنيدم كه فرمود : هر كس بعد از من برهفت نفر از مسلمانان والى شود و در ميان ايشان عدالت نكند ، چون حقّتعالى را ملاقات نمايد ، بر او غضبناك باشد . آرزو مىكنم - اى عمر - به سلامت از امارت مداين بِرَهم و چنان باشم كه تو گفتى از ذليل گردانيدن نفس خود و خدمت در مصالح مسلمانان . چگونه خواهد بود - اى عمر ! حال كسى كه خود را والى جميع امّت قرار دهد بعد از رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - ؟ حقّ تعالى مىفرمايد :
تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ
« 1 »
هر كس نيكى به ميان آورَد ، براى او [ پاداشى ] بهتر از آن خواهد بود ، و هر كس بدى به ميان آورد ، كسانى كه كارهاى بد كردهاند جز سزاى آن چه كردهاند نخواهند يافت .
آگاه باش من متوجّه سياست و حكومت ايشان نشدم و جارى نساختم حدود الهى را در ميان ايشان ، مگر به ارشاد و رهنمايى دانايى ، راه مىروم در بين ايشان به طريقه و رفتار او و سلوك مىكنم در ميان ايشان به سيرت او و مىدانم اگر حقّتعالى خير امّت را
هامش
( 1 ) . سورهى قصص ، آيهى 84 .