درخواست رسيدن به غرض غايى خلقت
بنابر بيانات ابتداى اين دعا و خوانده شدن خداوند به اسماء و كمالات و قَسَمهاى گوناگون و همچنين به قرينهى حوايج ديگر ، حاجت فوق : « وَ اقْرِنْ إِخْتِيارِى » را نمىتوان اختيارات امور ظاهرى دانست ، به خصوص كه « إِخْتِيارِى » به بيان افراد آمده نه جمع ؛ پس شايسته است گفته شود : مراد از « إِخْتِيارِى » ، تنها اختيار وصول به غرض غايى از خلقت است . خداوند مىفرمايد :
وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ * ما أُرِيدُ مِنْهُمْ مِنْ رِزْقٍ وَ ما أُرِيدُ أَنْ يُطْعِمُونِ * إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ
« 1 »
و جنّ و انس را نيافريديم ، جز براى آن كه مرا بپرستند ، از آنان هيچ روزيى نمىخواهم و نمىخواهم كه مرا خوراك دهند ، خداست كه خود ، روزى بخش نيرومند استوار است .
و چنانكه امام معصومى - عليهالسّلام - توفيق بر آن كمال را از خداوند متعال خواهان است ، در واقع دوام بر آن اختيار را تمنّا دارد ، چرا كه آنان - عليهالسّلام - مىدانند كه بدون توفيق او سبحانه بر آن كمال ، نمىتوانند باقى باشند و حصول آن معنى براى ديگران نيز بىتوفيق و عنايت الهى ممكن نيست ، لذا فرموده شده :
- « وَاقْرِنِ اخْتِيارِى بِالتَّوْفيقِ »
و گزينشم را با توفيق قرين ساز .
- « أَلتَّوْفيقُ جَذْبَةٌ مِنْ جَذَباتِ الرَّبِ . » « 2 »
توفيق ، از جذبهها و كششهاى پروردگار مىباشد .
- « لا يَنْفَعُ اجْتِهادٌ بِغَيْرِ تَوْفِيقٍ . » « 3 »
هيچ كوششى بدون توفيق ، سودمند نخواهد بود .
هامش
( 1 ) . سورهى ذاريات ، آيات 56 - 58 .
( 2 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، باب التوفيق ، ص 409 .
( 3 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، باب التوفيق ، ص 408 .