( 144 )
« قَتِيلُ الْعَبْرَةِ . » « 1 »
اشك روان .
تحليل معناى « قتيل العبرة »
جمله فوق در تعقيب جملههاى گذشته : « بَكَتْهُ السَّماءُ وَ مَنْ فِيها ، وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ عَلَيْها » ، به منزله علّت براى آن جملهها است و گويا امام - عليهالسّلام - مىفرمايد : خبر كشته شدن او با آن خصوصيات ، همه جهانيان ذى شعور و غير ذىشعور را پيش از تولّد در عالم مادّى و بعد از كشته شدن ، به گريستن داشت و خداوند متعال با توجه دادن آنها به مظلوميت خاصّ آن حضرت - عليهالسّلام - ، مىخواست صفت رحمت خويش را بدينوسيله از همه موجودات ظهور يافته ببيند ؛ زيرا گريه بىمقدّمه براى كسى حاصل نمىشود و مقدّمه آن ، همان حالت ترحّم و رحمتى است كه هر موجود به حساب خود برايش پيدا مىشود و سپس مىگريد . پس اگر فرموده شده : « قَتِيلُ الْعَبْرَةِ » ، شايد بدين جهت باشد . « 2 » و ممكن است گفته شود جملهى : « قَتِيلُ الْعَبْرَةِ » ، با بخش پيشين ربطى ندارد و امام - عليهالسّلام - در مقام شمارش خصوصيات آن حضرت - عليهالسّلام - بوده و جملههاى آتيه ، شاهد بر اين معنى است « 3 » كه مىفرمايد - عليهالسّلام - :
( 145 )
« سَيِّدُ الْأُسْرَةِ ، أَلْمَمْدُودُ بِالنُّصْرَةِ يَوْمَ الْكَرَّةِ . » « 4 »
و سرور برتر [ خاندان پاك پيامبر ] است و در زمان رجعت با حضرت تو يارى مىگردد .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 689 .
( 2 ) . در كتاب فروغ شهادت اشاره به اين معنى داشتيم ملاحظه شود ، فصل 20 ص 300 - 303 .
( 3 ) . باز در آن كتاب بياناتى نسبت به استقلال در معنى داريم ملاحظه شود ايضاً ، ص 300 . 301 .
( 4 ) . اقبال الاعمال ، ص 689 .