« مَعْرِفَتِى بِالنُّورانِيَّةِ مَعْرِفَةُاللَّهِ عَزَّوَجَلَّ ، وَ مَعْرِفَةُاللَّهِ عَزَّوَجَلَّ مَعْرِفَتِى بِالنُّورانِيَّةِ . » « 1 »
شناخت من [ علىّ - عليهالسّلام - ] به نورانيّت ، همان شناخت خداوند عزّوجلّ است و شناخت خداوند عزّوجلّ ، همان شناخت من به نورانيّت مىباشد .
و امّا عالم خلقى و جسمى آن بزرگواران - عليهمالسّلام - ( به حساب بستگى در اصل وجود و دوام حيات و كمالات به حقّ و اسماء و صفاتش ) ، جنبهى نادارى و فقر و عبوديّت را مىتواند در بر داشته باشد ، از اين رو فرموده شده : « إِلّا أَنَّهُمْ عِبادُكَ وَ خَلْقُكَ . » ؛ « فَتْقُها وَ رَتْقُها بِيَدِكَ . » ؛ « بَدْؤُها مِنْكَ وَ عَوْدُها إِلَيْكَ . » و فرموده شده : « أَعْضادٌ وَ أَشْهادٌ وَ مُناةٌ وَ أَزْوادٌ وَ حَفَظَةٌ وَ رُوّادٌ . »
واگذارى كار خلق به اولى الامر از سوى حق تعالى
امام - عليهالسّلام - با شش بيان فوق ( كه از نظر معنى با يكديگر نزديكند و با اصطلاحات ظاهرى و همه كس فهم ذكر شده ) ، گويا مىفرمايد كه خداوند متعال كار خلق را از نظر جنبهى خلقى به غير از خلق واگذار نمىنمايد ، منتهى به خلقى واگذار مىنمايد كه با ربط ولايت خود به ولايت الهى ، بتوانند در حلّ و فتق امور عالم به آسانى عمل كنند و هم چون حضرتش سبحانه ، عاجز نباشند . در زيارتنامهى حضرت سيّدالشهدا - عليهالسّلام - فرموده شده :
« إِرادَةُ الرَّبِ فِى مَقادِيرِ أُمُورِهِ تَهْبِطُ إِلَيْكُمْ وَ تَصْدُرُ مِنْ بُيُوتِكُمْ . » « 2 »
ارادهى پروردگار در تقديرات امورش به شما فرود آمده ، و از خانههاى [ مقامهاى منيع ] شما صادر مىشود .
معناى اظهار و اقرار يگانگى الهى مظاهر
اگر بگوييم همه موجودات ، ربط خويش را به حقّ سبحانه مىدانند : « فِيهِمْ [ فَبِهِمْ ] مَلَأْتَ
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 26 ، حديث 1 ، ص 1 .
( 2 ) . كامل الزيارات ، ص 200 ، زيارت 2 .