ظاهر دعا احتمال اوّل را تأييد مىكند . علاوه ، مىدانيم كه پاداش آخرت طبق اعمال و كردههاى اين جهان مىباشد ، چنان كه خداوند مىفرمايد :
- فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ
« 1 »
هيچكس نمىداند چه چيز از آن چه روشنى بخش ديدگان است ، به [ پاداش ] آن چه انجام مىدادند براى آنان پنهان شده است .
- فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ فَيَقُولُ هاؤُمُ اقْرَؤُا كِتابِيَهْ * إِنِّي ظَنَنْتُ أَنِّي مُلاقٍ حِسابِيَهْ * فَهُوَ فِي عِيشَةٍ راضِيَةٍ * فِي جَنَّةٍ عالِيَةٍ * قُطُوفُها دانِيَةٌ * كُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنِيئاً بِما أَسْلَفْتُمْ فِي الْأَيَّامِ الْخالِيَةِ
« 2 »
امّا كسى كه كارنامهاش به دست راستش داده شود ، گويد : « بياييد و كتابم را بخوانيد ، من يقين داشتم كه به حساب خود مىرسم پس او در يك زندگى خوش است : در بهشتى برين ، [ كه ] ميوههايش در دسترس است ، بخوريد و بنوشيد ، گواراتان باد ، به [ پاداش ] آن چه در روزهاى گذشته انجام داديد .
- الْقارِعَةُ * مَا الْقارِعَةُ
. . .
فَأَمَّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ * فَهُوَ فِي عِيشَةٍ راضِيَةٍ
« 3 »
كوبنده چيست كوبنده . . . اما هر كه سنجيدههايش سنگين برآيد ، پس وى در زنگى خوشى خواهد بود .
رضوان و جنان ؛ جنت تجليات اسمايى
امّا اين كه مراد از : « رِضْوانِكَ وَ جِنانِكَ » با كاف خطاب ، همان جنّت موعود است و يا رضوان و خشنودى الهى و جنّت تجليّات اسماء و صفات و ذاتى الهى ؟
گمان مىشود مورد دوم اراده شده باشد ؛ چرا كه كاف خطاب و جملههاى بعد از آن دو : « عَيْشاً قَرِيراً وَ مُلْكاً كَبِيراً » نيز شاهد برآن است ، خداوند مىفرمايد :
- يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ * ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً * فَادْخُلِي فِي
هامش
( 1 ) . سورهى سجده ، آيهى 17 .
( 2 ) . سورهى الحاقّة ، آيات 19 - 24 .
( 3 ) . سورهى القارعة ، آيات 1 - 7 .