آن كه براى او در آخرت نصيبى نيست و برخى از آنان مىگويند : پروردگارا ، در اين دنيا به ما نيكى و در آخرت [ نيز ] نيكى عطا كن . و ما را از عذاب آتش [ دور ] نگه دار ، آنانند كه از دستاوردشان بهرهاى خواهند داشت و خدا زودشمار است .
امّا اين كه حسنهى دنيا و حسنهى آخرت چيست ؟ در احاديث ، بيانات گوناگون و معانى بسيارى براى آن دو شده و در اين جا گويا جملهها و خواستههاى بعد از هر بخش از دعا ، معناى حسنهى دنيا و آخرت را خود بيان مىنمايد .
در ذيل مسألت فوق آمده است :
« وَ اخْتِمْ لَنا بِالسَّعادَةِ وَ الشَّهادَةِ فِى سَبِيِلكَ ، وَ عَرِّفْنا بَرَكَةَ شَهْرِنا هذا وَ يُمْنَهُ ، وَ ارْزُقْنا خَيْرَهُ . » « 1 »
و كار ما را به نيكبختى و شهادت در راهت پايان بر و ما را با بركت و فرخندگى اين ماه آشنا ساز و خير آن را روزىمان كن .
و در بخش ديگر ، پس از تكرار جملههاى فوق آمده است :
- « أَللَّهُمَّ ، أَعِنّى عَلى أَهْوالِ الدُّنْيا وَ بَرآئِقِ الدُّهُورِ وَ نَكَباتِ الزَّمانِ وَ كُرُباتِ الْآخِرَةِ وَ مُصِيباتِ اللَّيالِى وَالْأَيّامِ . » « 2 »
خدايا ، مرا در برابر امور هولناك دنيا و حوادث هلاكت بار روزگار [ و گرفتارى زمانه ] و اندوههاى آخرت و مصايب شبانه روز ، يارى ده .
- « أَللَّهُمَّ ، إِنِّى أَسْأَلُكَ إِيماناً ثابِتاً ، وَ عَمَلًا مُتَقَبَّلًا ، وَ دُعاءً مُسْتَجاباً ، وَ يَقِيناً صادِقاً ، وَ قَوْلًا طَيِّباً ، وَ قَلْباً شاكِراً ، وَ بَدَناً صابِراً ، وَ لِساناً ذاكِراً . » « 3 »
خداوندا ، از تو ايمان استوار ، عمل پذيرفته ، دعاى مستجاب ، يقين درست ، سخن پاكيزه ، دل سپاسگزار ، تن شكيبا و زبانى كه به ياد تو باشد ، درخواست مىكنم .
ممكن است مراد از حسنهى دنيا و آخرت ، همان نيل به مقام غرض غايى از خلقت
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 619 .
( 2 ) . اقبال الاعمال ، ص 620 .
( 3 ) . همان .