پاك و بىآلايش مىدانم خدا را در لحظات شب و اطراف روز ، منزّه مىدانم خدا را در پگاه و شامگاهان ، تسبيح مىكنم خدا را هنگامى كه شب مىكنيد و هنگامى كه صبح مىكنيد .
بستگى صفات اوقات مختلف شبانه روز به خداى متعال
امام - عليهالسّلام - با بيان فوق و بيانات ديگر تسبيحات اين دعا مىفرمايد : اگرچه صورتاً روز و شب و صبح و عصر و شام و نهار و . . . اين توصيفات را به خود گرفتهاند و حقّ سبحانه به آنها نام نهاده ، ولى در واقع اين صفتها و كمالات را به وسيله حقّ دارند و همه ظهورات ، نامها و كمالات اويند و حقّ سبحانه ، از اينان منزه است ، از اين رو پس از اين ، علاوه بر اين كه ستايش را مخصوص حضرتش قرار مىدهد و : « وَ لَهُ الْحَمْدُ . . . » مىفرمايد :
سُبْحانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ * وَ سَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ
« 1 »
منزّه است پروردگارا تو ، پروردگار شكوهمند ، از آن چه وصف مىكنند . و درود بر فرستادگان .
توصيف حق ؛ فقط در حيطه انبيا و مرسلين و مخلَصين
با اين بيان مىفرمايد : او خالق مدبّرى است كه از توصيفات و نسبتهاى عالم خلقى منزّه است ، و تنها مرسلين و انبياى الهىاند كه مقام سلام و امنيّت مطلق دارند و مىتوانند خطايى در توصيف او نداشته باشند و به گونهاى كه شايسته مقام حضرتش سبحانه باشد ، او را به كمالات معرّفى نمايند .
نكتهاى كه در آيه فوق مىباشد ، اين است كه آيهى ديگر آن سوره ، مرسلين و مقام و منزلت سلامشان را با عنوان مخلَصين معرّفى نموده و مىفرمايد :
سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ * إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ
« 2 »
خدا منزّه است از آن چه در وصف مىآورند ، به استثناى بندگان مُخْلَص خداوند .
هامش
( 1 ) . سورهى صافّات ، آيات 180 و 181 .
( 2 ) . سورهى صافّات ، آيات 159 و 160 .