بندگان خدا ، شما را به تقواى خدا سفارش مىكنم و از منافقان پرهيز مىدهم ؛ زيرا آنان گمراه و گمراهگر هستند . . . اگر حكم كنند ، از حدّ مىگذرند و براى هر حقّى ، باطلى را و براى هر ايستادهاى ، كژيى و براى هر زندهاى ، مردهاى و براى هر درى ، كليدى و براى هر تاريكى و شبى ، چراغى را فراهم ساختهاند ، با آز و طمع به نوميدى دست مىيازند تا بازارشان را بر پا دارند و اجناس خود را به فروش برسانند ، با سخن خود ، مردم را به ترديد مىاندازند و با توصيف خود ، باطل را به پيرايهى حق جلوه مىدهند و راه را آسان جلوه مىدهند و گذرگاه را كژ مىكنند ، بنابراين ، اينان گروهى شيطانى و شعلهى آتش جهنّم هستند . « آنان گروه شيطاناند ، هان ! گروه شيطان زيان كارند ! » .
- « إِنَّما بَدْءُ وُقُوعِ الْفِتَنِ أَهْواءٌ تُتَّبَعُ ، وَ أَحْكامٌ تُبْتَدَعُ ، يُخالَفُ فِيها كِتابُ اللَّهِ ، وَ يَتَولّى عَلَيْها رِجالٌ رِجالًا عَلى غَيْرِ دِينِ اللَّهِ ، فَلَوْ أَنَّ الْباطِلَ خَلَصَ مِنْ مِزاجِ الْحَقِّ لَمْ يَخْفَ عَلَى الْمُرْتادِينَ ، وَ لَوْ أَنَّ الْحَقَّ خَلَصَ مِنْ لَبْسِ الْباطِلِ ، إِنْقَطَعَتْ عَنْهُ أَلْسُنُ الْمُعانِدِينَ ، وَ لكِنْ يُؤْخَذُ مِنْ هذا ضِغْثٌ وَ مِنْ هذا ضِغْثٌ ، فَيُمْزَجانِ ، فَهُنالِكَ يَسْتَوْلِى الشَّيْطانُ عَلى أَوْلِيائِهِ ، وَيَنْجُو الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ الْحُسْنى » « 1 »
آغاز فتنهها ، منحصراً پيروى از هوا و هوس و اعمال و احكامى نوساخته است كه مخالف كتاب خداست ، سپس گروهى بر اساس غير دين خدا از گروه نخست پيروى مىكنند . اگر باطل ، بىشائبه از آميختهى حق بود ، هرگز بر طالبان حق پنهان نمىماند و اگر حق از پوشش باطل جدا بود ، زبان معاندان بريده و لال مىشد ، ليكن بخشى از حق و بخشى از باطل را مىگيرند و با هم مىآميزند ، اين جا است كه شيطان بر دوستان و پيروان خود چيره مىگردد و آنان كه از پيش ، مشمول نيكى از سوى خدا شدهاند ، نجات مىيابند .
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، خطبه 50 .