مَغْفِرَتِكَ » و همچنين جملههاى ديگر به ترتيب .
نكته دوّم ، تفاوت امور پناه برده شده با يكديگر است ، با آن كه به حساب صورت و نظر ابتدايى ، منشأ همه ، يك چيز ديده مىشود و آن متابعت از هوى نفس است .
احتمالات در معناى خطيئه
پس از توجّه به دو نكته فوق ، به بيان امور ششگانه مىپردازيم . در اين كه مراد از خطيئهاى كه ميان بنده و شمول مغفرت الهى حايل مىشود : « أَعُوذُ بِكَ أَنْ تَحُولَ خَطِيئَتِى . . . دُونَ مَغْفِرَتِكَ » چيست ؟ احتمالاتى مطرح است :
1 . شرك باللَّه ، خداوند مىفرمايد :
إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ
« 1 »
مسلّماً خداوند شرك ورزيده به خود را نمىبخشايد و غير از آن را براى هر كه را بخواهد ، مىبخشايد .
2 . ابتلاى به كفر به خداى متعال و رسولش - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - و سرپيچى از اطاعت آنان ، خداوند مىفرمايد :
أَوْ لا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ
« 2 »
اگر هفتاد بار برايشان آمرزش طلب كنى ، هرگز خدا آنان را نخواهد آمرزيد ، چرا كه آنان به خدا و فرستادهاش كفر ورزيدند و خدا گروه فاسقان را هدايت نمىكند .
3 . ابتلاى به كفر باللَّه و مانع پيشروى راه الهى گرديدن ، خداوند متعال مىفرمايد :
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ
« 3 »
آنان كه كفر ورزيدند و مانع راه خدا شدند و سپس در حال كفر مردند ، هرگز خدا از آنان درنخواهد گذشت .
هامش
( 1 ) . سورهى نساء ، آيهى 48 .
( 2 ) . سورهى توبه ، آيهى 80 . مخفى نماند آيه 79 و 81 نيز به علّت عدم غفران الهى اشاره دارد ، ملاحظه شود .
( 3 ) . سورهى محمّد ، آيهى 34 .