- وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ
« 1 »
و هيچ چيز نيست ؛ مگر آن كه گنجينههاى آن نزد ماست و ما آن را جز به اندازهى معيّن فرو نمىفرستيم .
- فَسُبْحانَ الَّذِي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
« 2 »
پس [ شكوهمند و ] پاك است آن كسى كه ملكوت هرچيزى در دست اوست و به سوى او بازگردانده مىشويد .
علت تخصيص حمد به حق تعالى
در عين باطن اشياء بودن ، خبير و نسبت به امور و اقتضاى خواسته هر موجودى آگاه مىباشد و تمنّاهاى خلقى آنها را برآورده مىسازد . بنابر اين چگونه امكان دارد ستايش را جز براى ذات پاك او تكويناً و به غيرتكوين انجام دهند ؟ دو جمله : « دَيّانُ الدِّينِ ، رَبُّ الْعالَمِينَ . » در پايان بخش فوق ، خلاصه بيان علّت اختصاص حمد و ستايش به خداى متعال است كه پيش از آن به تفصيل آمده بود ، گويا حضرت مىفرمايد :
چگونه ممكن است ستايش براى غير او سبحانه واقع شود و حال اين كه تدبير دو جهان ، به دست باكفايت اوست و جز او اختياردار حساب خلايق پس از اين عالم نمىباشد .
( 1013 )
« أَللَّهُمّ إِنِّى أَعُوذُ بِكَ مِنْ أَنْ أُشْرِكَ بِكَ وَ أَنَا أَعْلَمُ أَوْ لا أَعْلَمُ ، وَ أَسْتَغْفِرُكَ لِما أَعْلَمُ وَ لِما لا أَعْلَمُ . » « 3 »
خداوندا ! به تو پناه مىآورم از اين كه دانسته يا به طور ناآگاه به تو شرك ورزم و از آن چه آگاهم و يا نمىدانم ، از تو طلب آمرزش مىنمايم .
هامش
( 1 ) . سورهى حجر ، آيهى 21 .
( 2 ) . سورهى يس ، آيهى 83 .
( 3 ) . اقبال الاعمال ، ص 487 .