عمل نيكو و مستحسن ؛ عمل طبق رضايت الهى
امّا در معناى عمل نيكو و مستحسن نيز احتمالاتى مطرح است : اعمال عبادى تنها ؛ يا عبادى و غير عبادى و هر عملى كه براى ثواب اخروى باشد ؛ يا اعمال عبادى و غيره كه خشنودى و محبّت الهى تقاضاى آن را بنمايد . به نظر مىرسد مورد سوّم اراده شده باشد ؛ زيرا چنين عملى است كه از نظر بلندى ارزش ، بيش از اعمال ديگر ، به كمك الهى احتياج دارد و نزد خدا مستحسن و نيكو شمرده مىشود . در نظر گرفتن خشنودى حق سبحانه در اعمال عبادى اگر براى كسى ممكن باشد ، در اعمال غير عبادى ( كه اقتضاى عالم بشريّت است و شهواتش آن را طلب مىكنند ) نيز امكان ندارد هر كس بتواند اخلاص به تمام معنى را در آنها توجه داشته باشد ، مگر بنده خاصّى كه اعانت الهى دستگيريش كند تا بتواند همه كردارش نزد پروردگار مستحسن و نيكو به شمار آيد . اين جاست كه مىبينيم خداوند در قرآن شريف ، در آيات بسيارى بعد از ايمان ، سخن از عمل صالح و اجر آن به ميان آورده و مىفرمايد :
- إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ أَخْبَتُوا إِلى رَبِّهِمْ أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ
« 1 »
بى گمان كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده و [ با فروتنى ] به سوى پروردگارشان آرام يافتند ، آنان اهل بهشتند .
- إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا
« 2 »
كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كردهاند [ بدانند كه ] ما پاداش كسى را كه نيكوكارى كرده است ، تباه نمىكنيم .
- إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا
« 3 »
كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كردهاند ، به زودى [ خداى ] رحمان براى
هامش
( 1 ) . سورهى هود ، آيهى 23 .
( 2 ) . سورهى كهف ، آيهى 30 .
( 3 ) . سورهى مريم ، آيهى 96 .