از محبوبترين بندگان خدا ، بندهاى است كه خداوند او را عليه نَفْسش كمك كرده . . . و از تمامى دل مشغولىها به جز يك دل مشغولى - كه تنها بدان مشغول گشته - فارغ گشته است .
گمان مىشود مرجع همه احتمالات ، به يك احتمال ( كه توجه تامّ به حضرت حق سبحانه مىباشد ) بازگردد .
( 814 )
« وَأَتْحِفْنِى بِتُحْفَةٍ مِنْ تُحَفاتِكَ ، وَاجْعَلْ تِجارَتِى رابِحَةً ، وَ كَرَّتِى غَيْرَ خاسِرَةٍ . » « 1 »
و يكى از تحفهها و هدايايت را به من ارزانى دار و تجارت [ و معاملهى مرا با خود ] پر سود و بازگشتم را بدون زيان قرار ده .
بازگشت به عنايت ازلى ؛ تحفه خاص الهى
هر آن چه خداوند به بندگانش عطا كرده و مىكند ( از امور مادى و معنوى ) ، تحفه و هدايايى از جانب او سبحانه مىباشد ؛ امّا تحفه و هديهاى كه در دعاى فوق از آن ياد شده - كه تجارت در عالم دنيوى بندگان را پُر بهره و سودمند مىكند و با وجود آن در بازگشت به عالم آخرت ، زيان و ورشكستگى براى خويش احساس نمىكنند - هداياى معنوى است و آن يك تحفه از ميان همه تحفههاى معنوى يعنى آفرينش بر فطرت و تعليم اسماء و عرض امانت ولايت و اخذ ميثاق و عهد عبوديت و راهنمايى انبيا و اوصيا - عليهمالسّلام - و داشتن عقل و امورى كه به سعادت بشر كمك مىكند و بازگشت در عالم خاكى به عنايتهاى ازلى يا حافظ آن بودن و تطبيق تمام امور خود با آن است ، نه انس گرفتن با هواهاى نفسانى و تعلّقات عالم طبع .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 357 .