دلبستگى به دنيا ؛ مانع سعادت دنيا و آخرت
4 . « وَالتَّفَرُّدِ بِمُناجاتِكَ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ . . . » آن كه دوستدار دنيا و استقلال دهندهى به آن است ، نمىتواند در تمام ساعات و لحظات ، همواره در دل با او سبحانه نجوا داشته باشد . از مضمون اين بخش از دعا ظاهر مىشود ، دلبستگى به دنياست كه سعادت دنيا و آخرت و معنويت را از بشر مىستاند .
( 812 )
« وَ أَعِنِّى عَلى صالِحِ [ مَصالِحِ ] النِّيَّةِ ، وَ مَرْضِىِّ الْقَوْلِ ، وَ مُسْتَحْسَنِ الْعَمَلِ ، [ وَ لا تَكِلْنِى ] إِلى حَوْلِى وَ قُوّتِى دُونَ حَوْلِكَ وَ قُوَّتِكَ . » « 1 »
و مرا براى نيّت شايسته [ يا : نيّتى كه به مصلحت من است ] و انجام سخن مورد پسند و عمل نيكو يارى بخش و به جاى حول و قوّهى خود ، به حول و قوّهام [ وامگذار ] .
اختيار بشر در نيت و قول و عمل
گويا حضرت - عليهالسّلام - با اين بيان ، به مختار بودن بشر در اختيار امور سهگانه فوق اشاره مىفرمايد . لفظ دون ذيل بيان حضرت - عليهالسّلام - به معناى « عِنْد » مىباشد ، نه به معناى « غَيْر » ، يعنى : خداوندا ! در عين اين كه بى حول و قوّه تو ممكن نيست كارى انجام شود ، ولى در آن سه مرا به اختيار حول و قوّه خودم مگذار تا آنها را در كنار حول و قوّه تو اختيار نمايم .
اقسام نيت
امّا اين كه چه نيّتى را مىتوان نيّت صالح گفت ؟ اوّلًا بايد توجّه نمود كه هر صاحب عقل
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 356 .