معبودا ! تو نيك مىدانى كه اگر چه طاعت و عبادت به صورت عمل استوار و پيوسته توسّط من ادامه نيافته ، ولى به صورت محبّت و تصميم قلبى ادامه يافته است .
دوام طاعت ، موجب ازدياد محبت
اگر اين بخش در تعقيب و تتميم كلام گذشته كه فرمود : « كَمْ مِنْ طاعَةٍ بَنَيْتُها ، هَدَمَ اعْتِمادِى عَلَيْها عَدْلُكَ » باشد ، به اين مطلب اشاره دارد كه : خداوندا ! اگر چه اعتمادم بر دوام طاعتم ، مورد پسند تو نيست و من نيز آن گونه نيستم كه چنين باشم ، ولى دوام طاعت است كه محبّتم را بر تو استوار مىدارد و نمىگذارد در اراده و توجهم به حضرتت ، فترت و خللى حاصل شود .
و اگر مستقلّ در معنى باشد ، مىفرمايد : خداوندا ! تو خود مىدانى با توجه به عالم خاكى ، دوام طاعتى كه شايسته تو باشد براى من حاصل نخواهد شد ؛ ولى طاعت است كه مرا نسبت به خواست فطرتم كه محبّت و توجه به حضرتت مىباشد متوجه مىسازد و سبب مىشود كه همواره تو را بخوانم .
( 766 )
« إِلهِى ! كَيْفَ أَعْزِمُ وَ أَنْتَ الْقاهِرُ ؟ ! وَ كَيْفَ لا أَعْزِمُ وَ أَنْتَ الْآمِرُ . » « 1 »
معبودا ! چگونه عزم كنم در حالى كه تو چيرهاى ؟ ! و چگونه عزم نكنم ، حال آن كه تو به آن امر كردهاى ؟ !
جايگاه عزم و اراده در طلب حق تعالى
حضرت - عليهالسّلام - با اين بيان ، كلامى را كه ذيل گفتار گذشته فرموده بود : « دامَتْ مَحَبَّةً
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 348 .