وجه الهى ؛ نامها و صفات پروردگار كه منشأ ظهور مخلوقات هستند
در توضيح معناى نور وجه الهى كه با جملههاى ذيلش : « أَشْرَقَتْ لَهُ الْأَرْضُ . . . وَ صَلَحَ عَلَيْهِ أَمْرُ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ » ، نيز مناسبت داشته باشد ، بايد گفت : عالم خَلقى و مُلكى موجودات ، منشأ گرفته از عالم امرى و ملكوتى آنان است كه قرآن شريف از آن به « وجه الهى » تعبير مىفرمايد و وجه او همان نامها و صفاتش مىباشند كه تمام امور جهان هستى - مجرّد و مادّى ، دنيوى و اخروى - ظهور يافته و پرتويى از انوار آنها و به تعبير ديگر : ظهور يافته ذات الهى مىباشند ؛ زيرا اسامى و كمالات حق سبحانه ، عين ذات اويند . خداوند مىفرمايد :
- هُوَ اللَّهُ الْخالِقُ الْبارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى
« 1 »
اوست خداى خالق نوساز صورتگر [ كه ] بهترين نامها [ و صفات ] از آنِ اوست .
- اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى
« 2 »
خدايى كه جز او معبودى نيست [ و ] نامهاى نيكو به او اختصاص دارد .
- وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى فَادْعُوهُ بِها وَ ذَرُوا الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمائِهِ سَيُجْزَوْنَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ
« 3 »
و نامهاى نيكو به خدا اختصاص دارد ، پس او را با آنها بخوانيد و كسانى را كه در مورد نامهاى او به كژى مىگرايند رها كنيد ، زودا كه به [ سزاى ] آن چه انجام مىدادند ، كيفر خواهند يافت .
بنابراين مىتوان گفت مراد از نور وجه الهى ، همان نامها و صفات و يا ذات او مىباشند كه زمين و آسمانها و غيره ، طهورشان به آن است .
يادآورى نعمتهاى الهى و توجه تام به حضرت حق
پس از جملههاى فوق ، حضرت - عليهالسّلام - شروع مىكند به شمار درآوردن بسيارى از
هامش
( 1 ) . سورهى حشر ، آيهى 24 .
( 2 ) . سورهى طه ، آيهى 8 .
( 3 ) . سورهى اعراف ، آيهى 180 .