دعاى روز چهاردهم ماه رمضان ( 2 )
( 301 )
« إِلهِى وَ سَيِّدِى ! بِكَ عَرَفْتُكَ ، وَ بِكَ اهْتَدَيْتُ إِلى سَبِيلِكَ ، وَ أَنْتَ دَلِيلٌ عَلى مَعْرِفَتِكَ . وَ لَوْ لا أَنْتَ ، ما عَرَفْتُ تَوْحِيدَكَ ، وَلا عَرَفْتُ وَ لَا اهْتَدَيْتُ إِلى عِبادَتِكَ . » « 1 »
اى معبود و سرور من ! به تو ، تو را شناختم و به تو به راه تو رهنمون گشتم و تويى راهنماى من بر شناختت و اگر تو نبودى ، توحيدت را نمىشناختم و عبادتت را نمىشناختم و بدان رهنمون نمىشدم .
مشابه اين جملهها با اندكى تفاوت ، در دعاى « ابوحمزه ثمالى » نيز آمده و اين دعا نيز مانند دعاى « ابوحمزه » از امام سجاد - عليه السّلام - نقل شده است .
عدم جدايى حق سبحانه از مظاهر و شناسايى او به او
لفظ « بِكَ » در جملهى « بِكَ عَرَفْتُكَ » در اين فراز و دعاى « ابوحمزه » و نيز در جملهى « بِكَ اهْتَدَيْتُ إِلى سَبيلِكَ » در اين دعا ، بيانگر عدم كنارهگيرى و جدايى حضرت حقّ سبحانه از مظاهر - از جمله انسان - است . نيز از اين عبارت بر مىآيد كه معرفت حق سبحانه و قرار گرفتن در راه خداوند سبحان ، به او تحقّق پيدا مىكند ، نه به خواننده ؛ زيرا بلافاصله در هر دو دعا ، جملهى « أَنْتَ دَلَلْتَنِى » و يا « أَنْتَ دَليلٌ » آمده است .
مفهوم معرفت و سبيل الهى
در دعاى « ابوحمزه » مىفرمايد :
« بِكَ عَرَفْتُكَ ، وَ أَنْتَ دَلَلْتَنِى عَلَيْكَ ، وَ دَعَوْتَنِى إِليْكَ وَلَوْ لا أَنْتَ لَمْ أَدْرِ ما أَنْتَ . » « 2 »
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 149 .
( 2 ) . اقبال الاعمال ، ص 67 .