« يا مُنْتَهى رَغْبَةِ الرّاغِبينَ وَ الطّالِبينَ وَ الْمُنِيبينَ ! إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَىْءٍ قَديرٌ ، وَ صَلَّى اللَّهُ عَلى سَيَّدِنا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطّاهِرِينَ » « 1 »
اى نهايت خواستهى گرايندگان و جويندگان و بازگشت كنندگان [ به تمام وجود ] ! به راستى كه تو بر هر چيز توانايى . درود خداوند بر آقاى ما حضرت محمّد و خاندان پاك او .
مقصود از راغبان ، طالبان و منيبان
در اين كه مراد از سه گروهى كه به خدا توجّه دارند ؛ يعنى راغبان ، طالبان و منيبان ، چيست ؟ احتمالاتى مطرح است :
1 . امكان دارد مقصود ، انسانها و ملايكه و جنّيان باشند ؛
2 . ممكن است به اين مطلب اشاره داشته باشد كه : موجودات و مخلوقات - اعمّ از ذى شعور و غير ذى شعور - سه دستهاند : دستهاى به عالم طبع و خواستههاى وجودى خود گرايش دارند ؛ دستهى ديگر در پى ما يحتاج خويش هستند ؛ دستهاى با تمام وجود به حقّ سبحانه بازگشتهاند . در واقع ، خداوند سبحان منتهاى خواستهى هر سه دسته است ، هر چند دو دستهى اوّل صورتاً عنايت به اين امر نداشته باشند ؛ زيرا حضرت حقّ با همهى اشيا و محيط بر آنها است .
به بيان ديگر ، اين فراز از دعا خبر از حقيقت امر موجودات مىدهد كه قرآن شريف نيز در اين باره مىفرمايد :
- أَلا إِلَى اللَّهِ تَصِيرُ الْأُمُورُ
« 2 »
هان ! همهى امور تنها به سوى خدا باز مىگردد .
- إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ
« 3 »
ما از آن خداييم ، و تنها به سوى او بازگشت مىنماييم .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 138 .
( 2 ) . سورهى شورى ، آيهى 53 .
( 3 ) . سورهى بقره ، آيهى 156 .