و منظور از سنّت ايشان ، همان سنّت و طريقهى انبياى گذشته - عليهمالسّلام - است كه آيات شريفه بدان اشاره دارد ، چنان كه مىفرمايد :
- سُنَّةَ مَنْ قَدْ أَرْسَلْنا قَبْلَكَ مِنْ رُسُلِنا وَ لا تَجِدُ لِسُنَّتِنا تَحْوِيلًا
« 1 »
سنّت و شيوهى رسولانى كه پيش از تو فرستادهايم ، و هيچ دگرگونى براى سنّت و روش ما نخواهى يافت .
- ما كانَ عَلَى النَّبِيِّ مِنْ حَرَجٍ فِيما فَرَضَ اللَّهُ لَهُ سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ وَ كانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَراً مَقْدُوراً
« 2 »
تنگنايى براى پيامبر [ اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - ] در آن چه خداوند به او واجب فرموده ، وجود ندارد ، همان سنّت و شيوهى خدا در كسانى كه پيش [ از او ] گذشتند ، و امر خدا اندازهى مشخّص دارد .
و آيات ديگر .
در واقع ، مراد از سنّت آنان ، عمل بر طبق فطرت توحيدى است كه بر آن خلق شدهاند و از آن محجوب نگشتهاند .
مقصود از عمل پذيرفته
مقصود از عمل « المَرفوعِ مُتَقَبّل » عملى است كه مانند اعمال انبيا و اوليا - عليهمالسّلام - « ثُمَّ الأمثَلْ فَألأمْثَل » ، خلوص توحيدى آن در مرحلهى اعلى باشد . خداوند مىفرمايد :
إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ
« 3 »
تنها سخن [ و اعتقاد ] پاك به سوى او بالا مىرود ، و عمل شايسته آن را بالا مىبرد .
و در حديث آمده است :
- « إِنَّكَ لَنْ يُتَقَبَّلَ مِنْ عَمَلِكَ إِلّا مَا أَخْلَصْتَ فِيهِ ، وَ لَمْ تَشُبْهُ بِالْهَوى وَ أَسْبابِ
هامش
( 1 ) . سورهى اسراء ، آيهى 77 .
( 2 ) . سورهى احزاب ، آيهى 38 .
( 3 ) . سورهى فاطر ، آيهى 10 .