اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، از خدا پروا داريد و به پيامبر او بگرويد تا از رحمت خويش ، شما را دو بهره عطا كند .
است و مىخواهد بفرمايد : خداوندا ، پس از تقوا و ايمان به خود و رسولت ، دو نصيب از رحمتت را در ازاىِ آن دو ايمان به من عنايت فرما . بنابراين ، اين رحمت ، بايد بالاتر از عنايت و رحمتِ اصل ايمان ظاهرى به خداوند سبحانه و رسول خدا - صلّىاللَّه عليهوآلهوسلّم - باشد ، و آن چيزى جز شناسايى حضرت حق سبحانه به ولايت و نورانيّت و شناخت رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - به منزلت ولايت و نورانيّت نيست . از اين رو ، ذيل اين فراز و خواستهى ششم مىفرمايد : « بَيِّضْ وَجْهِى بِنُورِكَ » ؛ زيرا وجهى كه به نور پروردگار نورانى شده باشد ، همان جنبهى ملكوتى انسان است كه از حجاب عالم بشريّت ، براى شخص عارف آشكار مىشود و در اثر آن راه را از چاه تشخيص مىدهد ؟ ذيل آيهى شريفه گذشته نيز به اين معنا اشاره دارد كه مىفرمايد :
وَ يَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِهِ
« 1 »
و براى شما نورى قرار دهد كه به [ بركت ] آن ، راه سپريد .
با اين حال ، ممكن است از « كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِكَ » در دعا ، حظّ معنوى در اين جهان و جهان ديگر ، و يا حظّ دنيوى و اخروى ، و يا حظّ رحمانيّت و رحيميّت حضرت حقّ سبحانه اراده شده باشد ؛ ولى معناى گذشته ، با معانى جملههاى پيش و بعد از اين خواسته ، تناسب بيشترى دارد ، واللَّه العالِم .
گسترهى معانى ورع از معاصى
به نظر مىرسد اين خواسته : « وَرَعاً يَحْجُزُنِى عَنْ مَعاصِيكَ » - كه در كنار خواستههاى گذشته و آينده قرار گرفته - معناى خاصّى دارد ؛ زيرا نمىفرمايد مرا موفّق كن تا از معاصىات ورع و پرهيز داشته باشم ، چرا كه اين معنا ، با خوددارى از معصيت به حسب ظاهر - اگرچه باطن انسان به آن تمايل داشته باشد - سازگار است ؛ بلكه حضرت سجاد
هامش
( 1 ) . سورهى حديد ، آيهى 28 .