به اين لحاظ كه به واسطهى حجاب عالم خاكى ، از عالم ازلى و شهود مطلق حضرت حقّ سبحانه جدا مانده است ، و يا به اعتبار واقع شدن او در عالم تكليف و ابتلائات و آزمايش الهى ، و يا به اعتبار نزول در آخرين سير نزولى و عالم مادّى ، چنان كه قرآن شريف مىفرمايد :
اهْبِطُوا مِنْها جَمِيعاً فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدىً فَمَنْ تَبِعَ هُدايَ فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
« 1 »
جملگى از آن فرود آييد . پس اگر از جانب من شما را هدايتى رسد ، آنان كه هدايتم را پيروى كنند ، بر ايشان بيمى نيست و غمگين نخواهند شد .
هر كدام از اين شش احتمال ، در معناى فراز فوق ، موجّه و سزاوار است خوانندهى محترم ، دقّت بيشترى در ارتباط با هر يك از اين احتمالها ، با تقاضاىِ ترحّم : « إِرْحَمْ » نموده و تناسب هر كدام از معانى را با آن در نظر بگيرد .
( 63 )
« وَ أَسْأَلُكَ اللَّهُمَّ مِنْ خَيْرِ ما سَأَلَكَ مِنْهُ عِبادُكَ الصّالِحُونَ . يا خَيْرَ مَنْ سُئِلَ ! وَ يا أَجْوَدَ مَنْ أَعْطى ! . . . وَ اجْعَلْنِى مِمَّن . . . أَحْيَيْتَهُ حياةً طَيِّبَةً ، فِى أَدْوَمِ السُّرُورِ وَ أَسْبَغِ الْكَرامَةِ وَ أَتَمَّ الْعَيْشِ ، إِنَّكَ تَفْعَلُ ما تَشآءُ ، وَ لا تَفْعَلُ ما يَشآءُ غَيْرُكَ . » « 2 »
و خداوندا ! از تو درخواست مىكنم ، از بهترين آن چه بندگان شايستهات از تو درخواست نمودند . اى بهترين درخواستشوندگان و بخشندهترين دهندگان ! . . . مرا از آنانى گردان كه . . . به زندگانى پاكيزه ، در پايدارترين شادمانى و كاملترين كرامت ، [ با ] بهترين زندگانى و خوشى ،
هامش
( 1 ) . سورهى بقره ، آيهى 38 .
( 2 ) . اقبال الاعمال ، ص 74 .