آن افرادى كه زندگى آنها توأم با گناه است ، و در گناه فرو رفتهاند ، اينها دايم گرفتارى و اندوه دارند ، و از اين غم و غصه فارغ نمىشوند كه غم و غصهء ديگر به سراغ آنان مىآيد ، و از اين دلهره و اضطراب خاطر آسوده نمىشود ، اضطراب خاطر ديگر پيش مىآيد ؛ « وَلايَزالُ الَّذينَ كَفَرُوا تُصيبُهُمْ بِما صَنَعُوا قارِعَةٌ اوْ تَحُلُّ قَريباً مِنْ دارِهِمْ » . براساس اين آيه ، گاه اين گرفتارى نه براى خودش بلكه براى اطرافيانش هم پيش مىآيد .
قرآن مىفرمايد : زندگى توأم با گناه ، زندگى منهاى خدا ، تاريك است و تاريك ، و وحشتناك است ، وحشتناك .
قرآن تشبيه معقول به محسوس مىكند ، و از اين تشبيه در قرآن فراوان است و اصولًا هرجا نيز شخص مىخواهد يك امر معنوى را تقرير كند و در انديشه و ذهن مخاطبان خود جاى دهد آن امر معنوى را به يك امر محسوس تشبيه مىكند . قرآن كريم دربارهء وضعيت كافر تشبيهى زيبا آورده كه شايسته توجه است :
دريا ذاتاً تاريك است ووحشتناك . وقتى هوا ابرى باشد يك وحشت ديگر برآن افزوده مىشود و هنگامىكه طوفان باشد نيز تاريكى سومى به آن اضافه مىشود .
قرآن مىفرمايد : زندگى توأم با گناه و زندگى منهاى خدا ، نظير آن كسى است كه شنا نداند و به دريا رود ، دريا ذاتاً وحشتناك و تاريك است و ابر نيز برآن چتر گسترده ، و طوفان نيز آن را به طغيان كشانده و موج بر روى موج در حركت است .
قرآن مىفرمايد : اين شخص به اندازهاى وحشت مىكند كه خود را هم گم مىكند ، و ديگر نه تنها هيچكس را نمىبيند ، بلكه خود را هم نمىبيند ؛ « اوْ كَظُلُماتٍ في بَحْرٍ لُجّيٍ يَغْشيهُ مَوْجُ مِنْ فَوْقِهِ مَوْجُ مِنْ فَوْقِهِ سَحابٌ ظُلُماتٌ بَعْضُها فَوقَ بَعْضٍ اذا اخْرَجَ يَدَهُ لَمْ يَكَدْيَريها » ( نور / 40 ) « 1 »
هامش
( 1 ) - يا چون ظلمتهايى در درياى ژرف است كه موج برروى موج آن را مىپوشاند و برفراز آن نيز ابرى است . اينها ظلمتهايى است كه روى يكديگر قرار گرفته ، آن سان كه اگر شخص دست خويش را بيرون آورد تقريباً آن را نمىبيند .