تخطي إلى المحتوى الرئيسي

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 642

مساهمون:

ص٦٤٢
آسان مىشود لذا در چنين فرضى بذل مال ارزش و فضيلت چندانى ، ندارد . و يا غير مفسد معنا است مانند كلمه « قبله » كه در قول زهير بن ابى سلمى آمده :
و اعلم علم اليوم و الامس قبله * و لكنّنى عن علم ما فى غد عمى
يعنى : به علم امروز و ديروز آگاه بوده ولى بعلم فردا نادان مىباشم شاهد در لفظ قبله است كه حشو غير مفسد است بخلاف آنچه در امثله زير مىباشد : ابصرته بعينى ( با چشم خود او را ديدم ) و سمعته باذنى ( با گوش خود آن را شنيدم ) و كتبته بيدى ( با دست خود آن را نوشتم ) اين امثله كه در مقام تأكيد آورده شده‌اند مشتمل بر حشو نيستند . شرح فارسى : توضيح قوله : و صرفها للضرورة : غير منصرف بودنش بخاطر دو سبب از اسباب تسعه است يعنى : تأنيث و علميّت و امّا مقصود از ضرورت ، ضرورت شعرى است يعنى براى اينكه قوافى با هم موافق باشند جرّ آن را بكسره داده‌اند . قوله : فان بذله حينئذ : كلمه « بذله » از قبيل اضافه مصدر بمفعول بوده و ضمير مستتر در آن به باذل راجع بوده و ضمير مجرورى به مال عود مىكند و كلمه « حينئذ » يعنى حين العلم بالخلود .