تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 685

مساهمون:

ص٦٨٥
و امّا بطلان اللّازم فلانّا نعلم ضرورة انّ مقاصد اهل اللّغة فى ذلك تكثير الايضاح و ازالة الاشتباه . ترجمه : و نيز اگر مانند لفظ « كلّ » و « جميع » يعنى الفاظى كه ادّعاء اينست كه براى عموم هستند ، مشترك بين عموم و خصوص باشند لازم مىآيد گوينده اين عبارت : رأيت النّاس كلّهم اجمعين ( يعنى ديدم مردم را همگى و جميعا ) اشتباه را تأكيد كرده باشد و اين امر باطل است . بيان ملازمه از نظر قائل باشتراك صيغ دو لفظ « كلّ » و « اجمعين » مشترك بين عموم و خصوص هستند و در محلّش مقرّر است كه لفظ دالّ بر معنائى به واسطه تكرار تأكيد مىشود ، پس لازم مىآيد التباس و اشتباه كه همان اشتراك باشد در وقت تكرار تأكيد گردد .

تفصيل دليل دوّم

مرحوم مصنّف در دليل دوّم براى اثبات مدّعاى خويش اين‌طور مىفرماين : الفاظى از قبيل « كلّ » و « جميع » و اشباه اين دو يقينا براى عموم وضع شده‌اند به‌طورىكه اگر در غير آن به كار روند مجازا مىباشد . حال اگر اين مقاله را قبول نكرده و آنها را مشترك بين عموم و خصوص بدانيم به‌طورىكه بدون قرينه بر تعيين عموم يا خصوص مراد مشتبه باشد و مخاطب مقصود متكلّم را احراز ننمايد تالى فاسدى بر اين كلام مترتّب