تفصيل
قوله : ان يكون المخاطب : كلمه « مخاطب » به صيغه اسم فاعل است .
قوله : بخلاف ما هو به : يعنى بخلاف موضوع له لفظ .
قوله : مع تجرّده : يعنى تجرّد العموم عن القرينة .
قوله : فاذا خاطب به مطلقا : ضمير در « خاطب » به متكلّم يعنى مخاطب بكسر طاء راجع بوده و ضمير در « به » به لفظ عامّ راجع بوده و مقصود از « مطلقا » اينست كه همراهش مخصّص نباشد .
قوله : من ان يكون دلّ به على الخصوص : ضمير در « يكون » به مخاطب بكسر طاء راجع بوده و ضمير در « به » به لفظ عامّ عود مىكند .
قوله : و ذلك يقتضى كونه دالّا بما لا دلالة فيه : مشار اليه « ذلك » دلالت بر خصوص مىباشد و ضمير در « كونه » به مخاطب به صيغه اسم فاعل راجع بوده و ضمير در « له » به ماء موصوله و در « فيه » به معناى خصوص عود مىكند .
قوله : او يكون قد دلّ به على العموم : ضمير در « يكون » به مخاطب به صيغه اسم فاعل راجع بوده و ضمير در « به » به عامّ راجع است .
قوله : فقد دلّ على خلاف مراده : ضمير در « دلّ » و « مراده » به مخاطب به صيغه اسم فاعل عود مىكند .
قوله : لانّ مراده الخصوص : ضمير در « مراده » به مخاطب به صيغه اسم فاعل راجع است .
قوله : فكيف يدلّ عليه : ضمير در « عليه » به خصوص راجع است .
متن : فان قيل انّما يستقرّ كونه دالّا عند الحاجة الى الفعل .
تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 1132
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١١٣٢