ضمير .
قوله : و ان ذهب بعضهم : كلمه « ان » وصليّه بوده و ضمير در « بعضهم » به اصوليّون راجع است .
متن :
احتجّ الاوّلون :
بانّ تخصيص الضّمير مع بقاء عموم ما هو له يقتضى مخالفة الضّمير للمرجوع اليه و انّه باطل .
و جوابه :
منع بطلان المخالفة مطلقا ، كيف و باب المجاز واسع و حكم الاستخدام شايع .
ترجمه :
استدلال كسانى كه ضمير را مخصّص عامّ مىدانند
طائفه اوّل كه مىگويند بدنبال آمدن ضميرى كه به برخى از افراد عامّ راجعست مخصّص آن مىباشد در مقام استدلال گفتهاند :
اگر تنها ضمير را تخصيص داده و عامّ به عمومش باقى باشد لازمه آن اينست كه ضمير با مرجعش مخالفت كرده و اين امر باطل و فاسد است .
جواب مرحوم مصنّف
مرحوم مصنّف مىفرماين :
جواب از اين استدلال آنست كه :
قبول نداريم مخالفت ضمير با مرجعش مطلقا و در تمام حالات و موارد باطل باشد ، چگونه مىتوان به آن ملتزم شد و حال آنكه باب مجاز واسع بوده و حكم استخدام شايع و رائج است .
تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 985
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٩٨٥