ترجمه :
امر ششم
ملحقات كلام و توابع آن از قبيل شرط يا استثناء تا وقتىكه فراق از كلام حاصل نشده لازم است به آن ملحق شوند لذا مادامىكه كلام متّصل بوده و از يكديگر قطع نيستند الزاما لواحق به آن تعلّق گرفته و در آن اثر مىگذارند ، پس استثنائى كه به دنبال جملات متّصله و معطوفه درآمده واجب است در جميع آنها اثر بگذارد .
قوله : يجب ان تلحقه ما دام الفراغ منه لم يقع : ضمير فاعلى در « تلحقه » به لواحق و ضمير مفعولى آن و ضمير مجرورى در « منه » به كلام راجع است .
قوله : فما دام متّصلا : ضمير در « ما دام » به كلام راجع است .
قوله : فاللّواحق لاحقة به : ضمير در « به » به كلام راجع است .
قوله : و مؤثّرة فيه : ضمير در « فيه » به كلام عود مىكند .
قوله : المعطوف بعضها على بعض : ضمير در « بعضها » به جمل راجع است .
قوله : يجب ان يؤثّر فى جميعها : يعنى جميع جمل .
متن : و الجواب عن الاوّل :
المنع من ثبوت الحكم فى الاصل ، بل هو محتمل كما قلنا فى الاستثناء .
و لو سلّم فهو قياس فى اللّغة .
ترجمه :
جواب مرحوم مصنّف از استدلال اوّل قائلين برجوع استثناء بجميع جمل
مرحوم مصنّف مىفرماين :
تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 901
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٩٠١