وجه اوّل
اگر حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به واسطه اينگونه از خطابات نسبت به متأخّرين از زمان خطاب نتوانند خطاب كنند پس براى ايشان رسول محسوب نمىشوند درحالىكه اين لازم منتفى است .
بيان ملازمه
مرسل بودن حضرتش براى امّت به اين معنا است كه خداوند بوى بفرمايد : احكام من را به ايشان برسان و رساندن احكام صرفا به همين عمومات و خطابات صورت مىگيرد درحالىكه فرض كرديم نسبت بمعدومين خطابات مزبور منتفى است پس نبايد نسبت بمعدومين مرسل باشد .
و امّا انتفاء لازم
و دليل بر اينكه حضرتش صلّى اللّه عليه و آله و سلّم براى معدومين نيز مرسل است همانطورىكه نسبت بموجودين اينچنين هستند و رسول نبودن منتفى است اجماع تمام مسلمين برآن مىباشد .
تفصيل
كسانى كه معتقدند خطابات شفاهى از نظر صيغه شامل معدومين مىشوند براى اثبات ادّعاى خود دو دليل آوردهاند كه شرح دليل اوّل چنين است :
شرح دليل اوّل
بدون ترديد و شبهه نفس نفيس و شخص شخيص حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم براى جميع امّت بلكه كافّه موجودات عالم اعمّ از كسانى كه در عصر حضرتش صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بوده يا افرادى
تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 744
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٤٤