قوله : و هو قول اصحابنا : ضمير « هو » به عدم الشّمول بصيغته راجع مىباشد .
قوله : و ذهب قول منهم : ضمير در « منهم » به اهل الخلاف يعنى علماء سنّى راجع است .
قوله : الى تناوله بصيغته لمن بعدهم : ضمير در « تناوله » به خطاب و در « بعدهم » به موجودين زمان خطاب راجع است .
متن :
لنا :
انّه لا يقال للمعدومين : يا ايّها النّاس و نحوه .
و انكاره مكابرة .
و ايضا : فانّ الصّبىّ و المجنون اقرب الى الخطاب من المعدوم ، لوجودهما و اتّصافهما بالانسانيّة ، مع انّ خطابهما بنحو ذلك ممتنع قطعا ، فالمعدوم اجدر ان يمتنع .
ترجمه :
استدلال مرحوم مصنّف براى مختار خود
مرحوم مصنّف مىفرماين :
دليل ما اينست كه به كسانى كه در وقت خطاب معدوم هستند گفته نمىشود : يا ايّها النّاس و امثال اينگونه از عبارات و انكار آن مكابره و بر خلاف حقّ سخن گفتن است .
و نيز كودك و ديوانه با اينكه از معدوم بخطاب نزديكتر هستند و اتّصافشان به انسانيّت و تحقّقشان در عالم خارج آنها را بخطاب مقرون مىسازد معذلك نمىتوان به اين قبيل از تعبيرات ( خطابات شفاهى ) مخاطب قرار داد پس معدوم بطريق اولى مخاطب نمودنش به اين صيغ بايد ممتنع باشد .