بانتفاء شرط دارد معذلك بنده را مكلّف نموده تا بدينوسيله وى را از مصالح مترتّب بر نفس امر برخوردار كند .
قوله : و موضع النّزاع من هذا القبيل : يعنى از قبيل آنجائىكه حسن امر ناشى از مصلحتى است كه در لفظ امر مىباشد .
قوله : ربّما يوطّن نفسه على الامتثال : كلمه « يوطّن » يعنى آماده مىكند .
قوله : فيحصل له بذلك : ضمير در « له » به مكلّف راجع بوده و مشاراليه « ذلك » توطين نفس بر امتثال مىباشد .
قوله : لانزجاره عن القبيح : ضمير مجرورى در « انزجاره » به مكلّف عود مىكند .
قوله : يستصلح بعض عبيده : كلمه « يستصلح » يعنى به طرف صلاح مىكشاند .
قوله : ينجّزها عليه مع عزمه على نسخها : ضمير مؤنّث در « ينجّزها » به اوامر و ضمير مجرورى در « عليه » به عبد و در « عزمه » به مولى و در « نسخها » نيز به اوامر عود مىكند .
قوله : امتحانا له : كلمه « امتحانا » منصوب است تا مفعول له براى « ينجّزها » بوده و ضمير مجرورى در « له » به بعض عبيد راجع است .
قوله : مع علمه بانّه سيعزله : ضمير در « علمه » و « انّه » و ضمير فاعلى در « سيعزله » به انسان راجع بوده و ضمير مفعولى در فعل اخير به غير راجع است .
قوله : اذا كان غرضه استمالة الوكيل : ضمير در « غرضه » به انسان راجع بوده و كلمه « استمالة » يعنى دلجوئى نمودن .
قوله : او امتحانه فى امر العبد : ضمير در « امتحانه » به وكيل راجع بوده و مقصود از « امر العبد » فروختن آن مىباشد .
تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 545
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٤٥